Ik was me in een ontwerptraject aan het ergeren. Ik vond dat er teveel energie ging zitten in de doelen en was bang dat het niet de goede kant op ging. Meestal lukt het me wel al nadenkend er de vinger er op te leggen, maar deze keer wist ik niet precies waar het fout was gegaan. Ik besloot nog een keer onze eigen “Beau de reflectiebot” te gebruiken. Beau stelde me een aantal vragen zoals: “Wat deed jij of doe jij in deze situatie?” “Hoe pakt dat uit?”

Het leverde me toch een ander inzicht op: dat ik meer moet nadenken over de rol van doelen in een bepaald traject en hier duidelijk over moet communiceren. Je moet spelen met het belang van leerdoelen en de mate van details, afhankelijk van de situatie. In een open en sociaal traject bijvoorbeeld formuleer je doel opener. Maak doelen/ leerdoelen ook onderwerp van gesprek. Met dank aan Beau!

Wie is Beau?

Beau is de chatbot die ik samen met Kirste den Hollander en Steven van Luipen heb ontwikkeld als prototype. We wilden graag kijken of je een chatbot in kunt zetten om reflectie te ondersteunen. En dat kan zeker! Ik ben enthousiast over de mogelijkheden, al zie ik ook de beperkingen van Beau. Beau is een gescripte bot, waarbij geen kunstmatige intelligentie gebruikt wordt. De conversatie van Beau is gebaseerd op een de methode van de biechtbox, een beproefde methodiek ontwikkeld door Kirste den Hollander om in gesprek te gaan over fouten. De biecht wordt hierbij afgenomen door iemand die live vragen stelt. Het voordeel van ‘biechten’ via een bot is dat je het op elk moment kunt doen, het kost geen tijd van een biechtafnemer, en je bent in je hoofd niet bezig met wat je gesprekspartner er van vindt. Een nadeel van Beau is dat hij niet geoptimaliseerd is om regelmatig te reflecteren omdat hij start met nadenken over wat een fout is.

51 mensen in gesprek met Beau

We hebben mensen online en tijdens Next Learning 2018 gevraagd of ze Beau wilden testen en een survey invullen. 51 mensen hebben dit gedaan. Onze conclusies:

De meeste mensen zijn positief over het gebruik van Beau, de toon en het taalgebruik in het gesprek. Maar nog belangrijker: de helft heeft door het gesprek een nieuw inzicht opgedaan. Met een chatbot praten in plaats van een mens, en typen in plaats van praten helpt het reflectieproces zelfs vaak. Het geeft mensen tijd om na te denken en stelt ze in staat om zelf het ritme van het gesprek te bepalen. In de live biecht staat de reflectie van een biechter centraal en de biechtafnemer stelt alleen vragen. Die positie kan een chatbot perfect overnemen.

Wij zien verschillende mogelijkheden om een chatbot voor reflectie in te zetten. Je kunt mensen stimuleren om dit regelmatig individueel te doen of je kunt als team afspreken om van een reflectiebot gebruik te maken en hier op regelmatige tijden over uit te wisselen. Het is dan wel van belang om er rekening mee te houden dat een (kleine) groep mensen veel weerstand heeft tegen het reflecteren met een chatbot.

Meer weten?

De resultaten van dit onderzoek hebben we samengevat in een artikel wat gepubliceerd is in het tijdschrift TvOO van september 2018. Als je op het plaatje klikt kun je het artikel downloaden en lezen of klik hier.