Ik ben in gesprek met Marguerithe de Man, werkzaam als programmamanager bij SiOO, een bureau dat organisaties ondersteunt met opleidingen en maatwerktrajecten over change management, organisatieontwerp en leiderschap bij verandering. Ze heeft in het afgelopen jaar deelgenomen aan de leergang ‘Nieuwe media bij leren en veranderen’, en ik blik met haar terug op haar ontwikkeling en het grote experiment wat ze is aangegaan: ontwerpen en faciliteren van een MOOC!

Wat was voor jou de reden om meer te willen leren over nieuwe media?

Ik ben betrokken bij een aantal grote professionaliseringsprogramma’s binnen SiOO en ik had het gevoel dat we nog meer uit deze programma’s kunnen halen dan we al deden. Waarbij ik goede kansen zag voor de inzet van nieuwe media, maar in mijn eentje zou ik daar niet gemakkelijk achter komen.

Toen dacht je… ik begin gelijk groots met een MOOC?

Schermafbeelding 2014-01-08 om 13.32.12

Ik hoorde over het fenomeen MOOCs (Massive Open Online Courses) in de leergang en was al snel enthousiast. Wellicht omdat het iets is waarbij je in eerste instantie denkt: ‘daar is SiOO toch niet van’. Het was een redelijk intuïtief besluit om een MOOC te ontwerpen. Achteraf kan ik daar beredeneerder over praten: “als we een MOOC met elkaar gaan maken, dan leren we in korte tijd zoveel… dat zal zeker nieuwe inzichten opleveren om toe te passen in bestaande programma’s en nieuwe producten.” Er is echt een innovatie-beweging op gang gekomen.

Hoe zat de MOOC in elkaar?

De SiOO MOOC ging over organiseren en veranderen en had een looptijd van zes weken. Deelnemers verkenden verschillende aandachtsgebieden: je werkomgeving, je vak en jezelf als veranderaar. Naast een doorlopende programma met inhoud en opdrachten, waren er themagroepen en ruimte voor vrije discussies. Wanneer je aan de MOOC werkte was zelf in te plannen. De MOOC blonk uit in de enorme rijkdom aan inhoud.

Schermafbeelding 2014-01-07 om 10.55.31We hebben ex-deelnemers van SiOO uitgenodigd om de rol van facilitator op zich te nemen. Deelnemers waren ingedeeld in ‘huizen’, een soort intervisiegroepen, en elk huis had een eigen facilitator. Het element ‘massive’ hebben we uitgewerkt door veel mensen te betrekken: alumni, docenten, begeleiders uit ons netwerk en voor ons onbekende mensen als deelnemers. In totaal hebben zo’n 400 mensen meegedaan, die allemaal hun kennis en ervaring hebben ingebracht.

Wat was voor jou een interessante leerervaring?

Wat we zagen is dat deelnemers met een heldere leervraag geen enkele moeite hadden om hun weg te vinden. Anderen hadden behoefte aan structuur en zochten richting. Participeren in een MOOC zonder eigen heldere focus kan enorme keuzestress opleveren: er is zoveel, waar moet ik beginnen en ik kan onmogelijk alles doen! In een regulier programma kom je deze keuzestress ook wel eens tegen, maar dan is het gemakkelijker om mensen weer op weg te helpen. Nu gebeurt er veel buiten je gezichtsveld.

Wat nemen jullie uit deze ervaring mee binnen SiOO?

Schermafbeelding 2014-01-07 om 11.08.56

De waarde van online leren sijpelt nu door naar collega’s. Er is echt een beweging op gang gekomen; we zijn alerter op online elementen die onze programma’s kunnen versterken. Het heeft wel aardig wat voeten in aarde, want bij sommige programma’s zijn we nu bepaalde leerlijnen helemaal aan het herontwerpen naar een online variant. We maken ook meer gebruik van het principe van ‘flipping the classroom’: wat kunnen deelnemers thuis prima voorbereiden zodat we de face-to-face tijd optimaal kunnen benutten? De kunst bij dit herontwerpen is wel het zorgdragen voor een goede verbinding en balans: hoe kan online iets vervangen en versterken?

Een heel praktische meerwaarde van meer online leren in ons aanbod? Minder bijeenkomsten, minder locatiekosten, minder beslag op de agenda van deelnemers door vaste momenten. We kunnen flexibelere programma’s aanbieden tegen wellicht zelfs lagere kosten. Maar wat nog belangrijker is: we zien dat online leren tussen bijeenkomsten door het voor deelnemers mogelijk maakt om meer slagen te maken. Voorheen zaten er 6 tot 7 grote slagen in een programma en het leerproces kunnen we nu inrichten met wel 20 kleinere slagen. We hopen hiermee de kwaliteit van het leren te verbeteren. Wellicht zal in de toekomst online leren eerder de norm dan de uitzondering zijn.

Hoe heeft je kijk op online leren zich ontwikkeld?

Schermafbeelding 2014-01-08 om 13.51.30Ik kijk naar leren vanuit een constructivistische benadering: tot je nemen van theorie, verbinden met het hier en nu, delen van kennis en ervaringen, reflecteren op opdrachten in de werkpraktijk en betekenis geven aan het geleerde. Wat daar voor mij bij is gekomen is het perspectief van het connectivisme: organiseren van het netwerk, kennis zit in mensen en leren gaat ook over het verbinden en benutten van ‘nodes’ (mensen, blogs, producten). Met de inzet van nieuwe en sociale media kunnen we dit soort processen vloeiender maken, zeker als je kijkt naar leren in een soort cursorische omgeving. Daarin ligt veelvuldig de vraag: hoe kun je interactie tussen mensen door laten gaan? Tussen bijeenkomsten en wellicht zelfs na het programma?

Leuk om tot slot te vermelden… de leergang heeft zoveel effect of Marguerithe gehad dat ze inmiddels blogger is bij Social Learning Revolution, en ze is zeer binnenkort ook online te vinden met haar eigen blog! Gelegenheid genoeg dus om haar online te volgen!