“Remember you are competing with Youtube!” Na veel technische hobbels begint ons webinar met Hans de Zwart met deze quote.. Hoe verandert leren in de tijd van sociale media waar expertise gewoon op Youtube te vinden is? Zie hier de blogpost met een filmpje van Sugata Mitra ter voorbereiding.

Er zijn in deze tijd meer complexe problemen (uit het Cynefin framework) en meer kenniswerkers – en complexe problemen lossen we niet op met routine antwoorden en best practices. In een complexe situatie heb je een ‘emergent practice’, werken met trial en error, dingen proberen, reflecteren en aanpassen. Steeds meer professionals zijn kenniswerkers, mensen die continue zelf hun werk aan het uitvinden zijn. Ze moeten zichzelf managen …  De vraag is of je voor deze mensen wel een curriculum kunt ontwerpen als hun werk zo dynamisch is? Moeten ze niet zelfgestuurd leren (do-it-yourself-learning, zelfregulerend leren)? En hoe kun je kenniswerkers dan ondersteunen? Een aantal observaties van Hans:

• Belangrijk is dat we mogen falen bij het werken aan complexe problemen;
• Er zijn steeds meer gratis tools waarmee je kunt samenwerken met anderen. Door technologie kunnen we nu onze eigen leercommunity creëren;
• Er zijn nieuwe vormen van samenleren zoals de European Juggling Conferentie waarbij deelnemers zelf een workshop programma samenstellen, MOOCs, open space, boekbespreking online;
• Intern in een organisatie kun je bv. Yammer of andere groepen gebruiken om snel uit te wisselen in online communities.

Wat kun je doen om zelfsturend leren door kenniswerkers te stimuleren? Dit kun je verdelen in een drietal principes.

1. Leg de verantwoordelijkheid bij de lerende. Vecht tegen de aangeleerde hulpeloosheid. Stimuleer reflectie.
2. Scaffold – bouw steigers. Wees open – zorg dat materialen beschikbaar zijn. Sta open voor inclusiviteit en diversiteit in leergroepen. Zoek de grenzen van de organisatie op.
3. Verander wat je wilt veranderen. Werk aan het team in plaats van aan het individu. Leren = veranderen; veranderen = leren. Je wordt meer organisatieadviseur dan didacticus/opleider.

Na de presentatie hebben we een vraag verkend middels een socratisch gesprek :  Moet er veiligheid zijn om te leren?  Moet je veiligheid scheppen of moet je mensen verleiden om uit de veiligheid te stappen om te leren?

Belangrijk is een cultuur waarin je fouten mag maken waar je niet op wordt aangesproken, dat is de ideale leeromgeving. Veiligheid zit dan in het feit dat fouten worden geaccepteerd. Fouten klinkt al zo ‘fout’ je kunt het ook zien als itereren, je kunt niet alles in 1 keer goed doen. Je kunt de ruimte bieden om te experimenteren, en ervoor zorgen dat mensen zich veilig voelen om dingen op te gaan pakken. Je kunt comfort, stretch en paniek onderscheiden. Bij paniek leren mensen niet meer, wel probeer je mensen te stretchen. In een trainings- of opleidingssituatie kan een coach, docent of trainer de rol hebben om mensen uit te dagen en over de streep trekken in bv. een rollenspel waarin ze kunnen oefenen en leren dat ze het wel kunnen – van veiligheid naar succes. Soms moet je ook geduld hebben en wachten tot mensen zelf een stap zetten. Veiligheid zit ook in de manier waarop opdrachten worden aangeboden, je moet de doelgroep goed kennen om de leeropdrachten op de juiste manier in te steken. Beloning kan ook een rol spelen. Hoe wordt je beloond om te leren, te ontwikkelen?

Overigens is er gerelateerd aan dit onderwerp een verkenning van Ger Driesen: moet leren pijn doen? op het NVO2 blog – met interessante commentaren.

Wil je Hans de Zwart volgen dan kun je zijn blog lezen of hem op Twitter volgen.

Het bericht “Remember, you are competing with Youtube” verscheen eerst op En Nu Online.

Stop! Want wie is je doelgroep eigenlijk? Hoe ziet deze groep eruit? Hoeveel online ervaring heeft deze groep? Waar ‘zitten’ ze al? Hoe groot is voor deze groep de stap naar online (leren)? Is men in voor experimenten of moet het eigenlijk in 1 keer goed werken? Hoe ingebed is de computer in het werk van deze groep? Ik schets hier een paar invalshoeken die de moeite waard kunnen zijn om mee te nemen in een klein doelgroepenonderzoek alvorens je van start gaat.

1. Sluit aan bij waar je doelgroep al zit

Sociale media zijn slechts hulpmiddelen. Tools die onderlinge interactie en co-creatie mogelijk maken. Je wilt die onderlinge interactie stimuleren en hebt daar een tool voor in gedachten. Een die jou aanspreekt, die goed werkt voor wat je wilt en die wellicht ook nog leuk, aantrekkelijk, gemakkelijk is. Realiseer je wel dat er vaak meerdere tools zijn waarmee je hetzelfde kunt bereiken. Online dialoog en discussie kan in een LinkedIn groep, op een plek in Yammer en door een social networking tool als NING te gebruiken. Hoe kies je? Kijk waar je doelgroep al zit. De doelgroep naar je toe laten komen is lastiger dan aansluiten bij de kanalen die je doelgroep al gebruikt.

Hier vind je een infographic met informatie over welke social media tools door welke doelgroepen het meest gebruikt worden.

2. Heb zicht op beren en reden tot enthousiasme

Voor velen zal het gebruik van sociale media bij leren nieuw zijn. Sociale media als begrip is natuurlijk best bekend, en aan de hand van eerder opgedane ervaringen, verhalen en nieuwsberichten vorm je beelden. Deze beelden kunnen bevorderend of belemmerend werken bij het gebruik van sociale media bij leren en veranderen. Het is dus goed om er enigszins van op de hoogte te zijn! Hoe denkt jouw doelgroep over sociale media? Zien ze het zitten? Staan ze er wel voor open? Zijn ze nog wat huiverig voor het open karakter van sociale media? Vinden ze het meer iets voor hun jongere collega’s? Zijn er vooral veel beren op de weg? Het wil niet zeggen dat wanneer een deel van je doelgroep het niet ziet zitten, je er maar vanaf moet zien! Wel is het goed om na te gaan wat ten grondslag ligt aan deze ‘beren op de weg’. Is het onbekendheid? Gebrek aan vaardigheid? Dit inzicht stelt je in staat om goed aan te sluiten bij de zorgen, angsten en ook het enthousiasme in de groep.

Wil je enkele tips om mensen te verleiden tot het zetten van stappen op het gebied van sociale media? Die kun je in deze blogpost ‘new rules of persuasive‘ lezen.

3. Benut wat nu al goed werkt in het leren

Het gebruik van sociale media bij leren brengt ook verandering in leerdynamiek met zich mee. Je doet een groter beroep op inbreng van deelnemers. Je nodigt ze uit tot onderlinge uitwisseling. Deelnemers geven elkaar feedback. Je vraagt ze een situatie in te brengen (schriftelijk en zichtbaar) waar ze over willen leren. En dat vaak op momenten die ze zelf kunnen bepalen, asynchroon. Wat heel plezierig kan zijn, en tegelijkertijd een sterk beroep doet op het zelfsturend en zelforganiserend vermogen van de deelnemers. Hoe leert de doelgroep nu? wat is hun huidige associatie met leren? Wat werkt goed? Probeer zicht te krijgen op leervormen en leeraanpakken die bij deze doelgroep en in deze organisatie al werken. Dit biedt je gelijk een kijkje in de leercultuur: Stellen medewerkers zich gemakkelijk kwetsbaar op? Vragen ze om hulp? Is fouten maken mogelijk? Wordt het nemen van initiatief gewaardeerd?

4. Weet wat ze willen

Je hebt vast allerlei ideeën over wat je wilt met sociale media. Mogelijke opdrachten heb je al in gedachten. Verbinding met iets face-to-face zie je zo voor je. Aan mogelijke interventies geen gebrek en dat is heel fijn! Wel is het goed om je ook in je doelgroep te verplaatsen: wat zouden zij prettig vinden om online te kunnen doen? Waar zit voor hen een meerwaarde? Zijn het denkers of doeners? Lezen ze elk artikel wat je ze aanreikt of zijn ze vooral op zoek naar nieuwe vaardigheden die het werk een stuk makkelijker zouden maken? Missen ze in de huidige manier van leren iets wat je ze online zou kunnen bieden? Houden ze van kort en krachtig of zou online een goede plek voor zorgvuldige reflectie kunnen zijn?

5. Gebruik je doelgroep voor input, dit levert alleen maar waardering op!

Ook nu werkt een relationele benadering tijdens het ontwerp heel krachtig. Je hoeft het niet allemaal zelf te bedenken: zorg dat je doelgroep actief bijdraagt aan het ontwerpen en inrichten van het leertraject, en daarbij ook aan de inrichting van online leren, keuze van de sociale media tool(s) en de manier waarop deelnemers ondersteuning krijgen. In je doelgroepenonderzoek kun je enerzijds al wat input verzamelen en anderzijds polsen wie er voor voelen om aan het verdere ontwerp een bijdrage te leveren. Waarschijnlijk vind je gemakkelijk aansluiting bij degenen die enthousiast zijn voor het idee. Iemand met een positief kritische blik kan daarbij een waardevolle aanvulling zijn.

6. Doe!

En ja, ga aan de slag! Laat je doelgroep ook met kleine initiatieven zien wat het kan betekenen. Misschien is het wel aardig om voor je doelgroepenonderzoek al gebruik te maken van een sociale media tool. Een brainstorm online? Een poll om eerste meningen te inventariseren? Het kan een mooie eerste kennismaking zijn. Ga de conversatie met je doelgroep aan. Schroom niet voor interactie. Zorg dat je een goed beeld krijgt van je doelgroep. En zie dit onderzoek als een waardevolle eerste stap in het ontwerpproces. Het leren is al begonnen!

Het bericht Hoe ziet mijn doelgroep eruit? verscheen eerst op En Nu Online.

De vierde leergang ‘Leren en veranderen met sociale media‘ is net gestart en ik krijg altijd veel energie als ik zie hoe enthousiast mensen zich op het eerste online blok storten. Ze klagen aan de ene kant dat het veel tijd kost maar aan de andere kant steken ze die tijd er ook zelf in! Een opdracht is om in een groepje een tool te kiezen, deze uit te proberen en hierover te presenteren. Nu is het heel lastig om in asynchone online discussies (waarbij je dus niet tegelijk online bent) een groepsbesluit te nemen. In een vergadering doe je een voorstel en je vraagt of iedereen het ermee eens is. Of je gaat stemmen, of verzint iets anders. Eigenlijk kan daar ook al genoeg mis gaan!.

Online is de dynamiek nog gecompliceerder want er moet allereerst iemand zijn die de leiding neemt. Wil je de leiding nemen, dan kun je een voorstel doen maar je weet niet wanneer de anderen het lezen en gaan reageren. Wil je dus heel democratisch werken en wachten op ieders antwoord, dan kan het soms heel lang gaan duren. Het gevaar is hierbij dat je een besluit neemt waar niemand achterstaat.

Er zijn daarom wel wat tips voor het online besluiten nemen:

• Doe een voorstel en geef een duidelijke deadline voor reacties. Je kunt ook een voorstel doen aan de groep en daarbij duidelijk maken tot wanneer mensen kunnen reageren. Hierbij is het duidelijk dat degenen die niet reageren de mogelijkheid tot inspraak in de beslissing verliezen
• Gebruik een online poll om meningen te verzamelen. Met een tool als opinionpower of polldaddy kun je snel een online enquete maken. Als je dit tot 1 vraag beperkt kunnen mensen heel snel reageren. Geef opnieuw een deadline voor reacties. Hierdoor weet je beter dan bij het doen van een voorstel hoe de meningen verdeeld zijn.
• Organiseer een overleg. Het is makkelijker om synchroon (wanneer iedereen tegelijk online is) een besluit te nemen. Je kunt daarom een overleg voorstellen. Wel is het daarvoor weer nodig om een datum te vinden… maar goed daar kun je een Datumprikker voor nemen. Bij het overleg kun je de opties uitgebreid bespreken.

Zoals je ziet is worden de opties steeds democratischer en gaan ook wat meer tijd kosten. Dit is dus vooral iets om af te wegen tegen het belangrijk van de beslissing.

Overigens zijn er ook nog gespecialiseerde online tools die speciaal ontworpen zijn om mn. complexere besluitvormingsprocessen te ondersteunen, een handgreep (er zijn er vast veel meer!):

• Ideedropper – Dit is een nieuwe tool die werkt als een online ideeënbus binnen een organisatie of traject. Deelnemers kunnen gedurende een bepaalde tijd innovatieve ideeën toevoegen online. Na een bepaalde tijd kan een besluit worden genomen waarbij het besluit online ook zichtbaar is.
• Weighteddecision – heeft hetzelfde WordPress thema gekozen als wij! Dus dat zal wel een goede beslissing zijn . Via de matrix kun je een ranking maken van de opties en belangrijke criteria, bv. bij de keuze voor een online platform.
• Synthetron - hierbij kun je complexere beleidsbeslissingen voorbereiden met een grote groep belanghebbenden.
• Liquidfeedback – voor referendum online.
• Powernoodle – is gratis voor kleine groepen. Je kunt hier vragen stellen en mensen uitnodigen om input te geven. Je kunt meerdere sessies opstarten. Op een gegeven moment kun je de vraag sluiten.
• Uservoice – helpt bij het verzamelen van feedback van klanten (speciaal geschikt voor grote aantallen). 1 forum is gratis.

Het bericht Tips bij het online besluiten nemen verscheen eerst op En Nu Online.

Ik maak al een tijdje gebruik van allerlei sociale media tools voor mezelf: bewaar links naar sites in Delicious, heb een waardevol netwerk van andere professionals op LinkedIn, gebruik Wallwisher om leerbehoeften van deelnemers te inventariseren voor we echt met de training van start gaan en vind veel inspiratie in een paar goede discussiegroepen. Ik vind echt dat we hier als organisatie ook meer gebruik van kunnen maken, maar waar begin ik? Bij wie en met wie? En wat is een geschikt project? Hoe maak ik de kans zo groot mogelijk dat het een succes wordt?

Of:

Je ervaart zelf hoe de dynamiek van samenwerking en onderling contact positief verandert door het gebruik van sociale media. Online helpen we elkaar belangeloos. Er wordt vrijelijk informatie en kennis gedeeld. Je speelt gemakkelijk even een tip door aan iemand. Je voelt meer verbondenheid met collega’s doordat je beter op de hoogte bent van wat ze doen en wat hen bezig houdt. Onderlinge uitwisseling en samenwerking gaat minder over controle en meer over ondernemerschap en creativiteit. Er bestaat online geen hiërarchie; uitwisseling tussen vindt plaats op basis van gedeelde passie en gelijkwaardigheid. En werken vanuit je eigen passie wordt vooral gestimuleerd. Lenette Schuijt verwoordt hier heel mooi wat voor haar de kracht van sociale media is. Herkenbaar?

Ben jij enthousiast over het gebruik van sociale media? Zie je allerlei mogelijkheden om hier in jouw praktijk of organisatie gebruik van te maken en kan je hier wel ondersteuning bij gebruiken? Doe dan mee aan de leergang ‘Sociale media voor leren en veranderen’. In maart gaan we weer van start met een nieuwe groep!

8 maanden lang werk je aan een project in jouw praktijk of organisatie en krijg je ondersteuning door de trainers en mede-deelnemers. En dat blijkt echt heel waardevol! Het stimuleert je om iets bij de kop te pakken waar jij (en je manager en collega’s) meerwaarde in ziet. Het geeft je experimenteerruimte die verder gaat dan zelf gebruik maken van sociale media. Het brengt je in contact met andere collega’s die mee willen doen. En het levert je een waardevol leerproces op over enthousiasme, weerstand, verleiden, rendement zien, sociaal leren, experimenteren en successen creëren.

Waar  andere deelnemers aan hebben gewerkt? Een kleine greep uit de verschillende projecten:

• Een aanpak, bekendheid en enthousiasme voor het gebruik van interactieve webinars in plaats van f2f trainingen;
• Een digitale leeromgeving bij een training ‘resultaatgericht werken’, waardoor het leren in de werkpraktijk meer aandacht kreeg;
• Een online discussie (in Yammer) ter ondersteuning van een beleidsontwikkelingsproces;
• Een blended leertraject met voortzetting van onderlinge uitwisseling van ervaringen na afloop van de training;
• Een maandelijks ‘Edu-lunchcafe’ voor onderlinge uitwisseling;
• Een samenwerkingsproces versnelt door de inzet van sociale media;
• Ontwikkeling en implementatie van een app voor studenten die stage lopen in het buitenland;
• Nieuw aanbod als zzp’er, gebaseerd op online coaching;
• Sociale media ter ondersteuning van social reporting en social reflection bij organisatieontwikkelingsprocessen.

Ook een project in gedachten? Zin om je tanden ergens in te zetten en wat voor elkaar te krijgen? En te leren over aanpakken die werken? Voor jezelf als zelfstandige of werkzaam in een organisatie? Doe mee en meld je aan voor de leergang! Het belooft echt een boeiend, inspirerend, actief en innovatief traject te worden.

Afbeelding via Cloud Lab[/caption]

Het bericht Sociale media omarmd? Nu de organisatie nog! verscheen eerst op En Nu Online.

Flip je klas betekent dat de docent juist theorie online aanbiedt via filmpjes. Het voordeel hierbij is dat kinderen zelf kunnen kiezen hoe vaak ze het filmpje bekijken, het stop kunnen zetten of doorspoelen. Het andere voordeel is dat je in de les tijd hebt voor verdieping en oefening met de stof. In dit filmpje legt een lerares uit waarom zij voor flippen heeft gekozen.

Ik ben een groot voorstander van online beginnen, omdat je als begeleider zo als een beeld krijgt bij de groep en de vragen die er leven. Vaak maak ik dat wel interactief, bv. via een Ning platform of een Yammer groep.

Ook een training kun je heel makkelijk flippen door online te beginnen, vooraf kun je één of meerdere filmpjes laten bekijken. Dit geeft al meteen een andere dynamiek omdat mensen al in het onderwerp zitten. Wat je natuurlijk ook kunt doen als trainer is een serie filmpjes opbouwen met onderwerpen waar je je in specialiseert. Zo kun je op een vrij simpele manier iets van jezelf laten zien en online een reputatie opbouwen.

Wil je zelf aan de slag met screencasten? Hier is onze nieuwe handout screencasten met screencast-o-matic te downloaden.

Of heb je een leuk verhaal over het flippen van je klas of training of webinar? Deel het met ons in het commentaar!

Het bericht Flip je training verscheen eerst op En Nu Online.

Door te klikken op de afbeelding kom je bij het online ‘dagboek’ (gemaakt met Twitario). Ook vind je hier de pdf van dit dagboek. Veel plezier met grasduinen! 

Het bericht Al onze tweets op een rij verscheen eerst op En Nu Online.

With all the social media tools and technology available, virtual teams offer opportunities for new forms of collaboration that have not existed before. But what elements make those teams really work? We talk about this in a webinar with Holger Nauheimer, one of the leading German authorities on Change Management and Facilitation. Holger has become an expert on web-based social network technologies as tools for change facilitation.

Holger started with an interesting question: (How) do you feel the pressure to use social media? Is there any stakeholder pressure? Or pressure from clients you work with? Well, that would definitely help! Most participants in this webinar feel the pressure, because they themselves see so many valuable possibilities, but struggle to get colleagues, clients and management involved.

• ‘We work primarily with teachers, but they don’t see the advantage of using social media’;
• ‘Clients more and more ask for new ways of working and learning, so we see this as an opportunity for online learning’;
• ‘The idea of having a paperless office really counts in our organization. And this is a good link to sharing knowledge online’;
• I see it as a great opportunity to increase the efficiency of our learning initiatives, but I think I am the only one… Our clients prefer personal contact’;

Holger uses a definition for a virtual team that stems from Wikipedia: “A virtual team (also known as a geographically dispersed team or distributed team) is a group of individuals who work across time, space and organizational boundaries with links strengthened by webs of communication technology.” With this in mind, he defines six categories:

It helps to feel pressure from external and internal clients to replace parts of traditional team work patterns with virtual collaboration processes. Culture plays an important role as well: ‘you can’t control a virtual worker, or if, you can’t force him to be engaged’. Probably you agree with this? This idea makes us talk about output in stead of input. We have had several attempts in the past to make this shift, but now it is getting more serious. And… team working patterns have to be aligned with the needs for new ways of working. Holger mentions five principles for new ways of working:

In the webinar we focus a bit on trust. According to Holger, trust in a virtual team is:

The less intimacy (or closeness) you have in a team, the more difficult it is to create trust. So, increasing intimacy increases trust. But increasing self-orientation reduces trust. It is very important that virtual team members care for others. When trust is so important in a virtual team, the question raises what are things you can do as a facilitator to increase trust?

1. At the beginning of a project start with social time during face tot face meetings. Do things that are not only related to work. Talk in the beginning about strengths, hopes, interests and expectations.
2. Then consciously build relationships among people by for example working in small groups of 4-5. Small groups add to a feeling of safety.
3. Reflective time is crucial. By reflective time we mean time for learning about the team dynamics: how we work, what works fine, were meetings fruitful, what have we learning about successes/ failures?
4. Invite people into collaboration. Choose the right questions and listen well. Ask for help!
5. Use several topics in conversations. Talking about substance and facts is not enough. For good and effective collaboration people need to talk about hopes and expectations, meanings and emotions.

Very concrete suggestions which might definitely help us in facilitating virtual teams! And interestingly, so far Holger has not spoken about tools at all! For that matter, Holger has the same believe as we do… thinking about strategy, structure, process is so much more important than thinking about the tools! He shows a wonderful picture regarding the tools with the title ‘understand tools as spaces’. What type of spaces does your virtual team need? And what are suitable tools to create those spaces?

Addressing the sixth category of virtual teams brings us to the closure of this interesting webinar. I really got a lot of new energy from this conversation with Holger to work more focused with some of those ingredients  in a few communities I am involved in. A few last questions? Pitfalls? Thinking too easy about technology. Miscommunication: how does someone receive a certain message? And the fact that nobody feels accountable for the process in the team. Successes? Building relationships. Making sure all information is available to all team members. And facilitative leadership.

Want to read more from Holger Nauheimer? He is author of many publications, and particularly known as the creator of the Change Management Toolbook, author of the Change Management Blog. And you might also want to take a look at The Virtual Handbook.

Dit webinar is onderdeel van de leergang ‘Leren en veranderen met sociale media’ die 8 maanden duurt. Iedere leergang zijn er 4 webinars met internationale experts. Mee doen met de nieuwe leergang in maart? Meld je hier aan.

Het bericht Six categories for virtual teams verscheen eerst op En Nu Online.

Monday December 10 we will have a webinar with Jane Hart. It will not be a ‘traditional webinar’, but we make it a ‘Flipped Webinar’. You probably have heard about that model? If not, you can read more in Dan Pink’s article in The Telegraph here.  This means that we make the start with a blogpost, giving you the opportunity to get into the subject of the webinar and start thinking of some questions it might raise. In the webinar we spend time discussing the topic, sharing experiences from practice, and discussing your questions, and their applications and implications for workplace learning.

So, what should we ask you to read?  Well Jane has been writing a lot, as you may well know, about the use of social media for learning and,  in conjunction with her Internet Time Alliance colleagues (Jay Cross, Harold Jarche, Charles Jennings and Clark Quinn), a lot too on the importance of working smarter. One of her latest blogposts is about ‘learning the old’ versus ‘learning the new’, and this might make an interesting start. So here’s the article to get you started:

>> Learning the old vs. Learning the new.

Now, in order that we have time to prepare for the webinar on Monday, it would be great if you could leave your questions in the comments area below by the end of Sunday 9th. If you would like to ask Jane any other questions, please feel free to leave them here too!  Of course there will also be an opportunity to ask other questions in the webinar itself.

We, Jane and Sibrenne, look forward to reading your questions – and talking with you on Monday 10th at 15.00 Amsterdam time in our webinar!

Het bericht Learning the new – webinar with Jane Hart verscheen eerst op En Nu Online.

NB. deze blogpost is ook gepubliceerd op mijn eigen blog

Als je als professional gebruik maakt van sociale media moet je een balans vinden tussen het delen van privé en professionele informatie en het samenbrengen of scheiden van verschillende netwerken, vrienden en collega’s. Inherent aan sociale media is dat er eigenlijk geen duidelijke scheiding is tussen werk en privé, meestal heb je namelijk maar één account op bv. Facebook of Twitter en daarop kun je gevolgd worden door vrienden en familie aan de ene kant, maar ook door mensen uit verschillende professionele netwerken, en heb je hiermee één identiteit. Voor deze mix van mensen, wat ga je dan plaatsen? Leuke opmerkingen van de kinderen? Vakinhoudelijke artikelen? Of een mix?

Zelf vind ik dat niet echt lastig op Twitter waar ik vooral als professional deel over sociaal leren en informeel leren. Op Facebook vind ik het wel een lastige. Ik begon op Facebook met vooral mensen uit mijn internationale professionele communities volgde (bv. Km4dev), maar nu komen er ook steeds meer vrienden op Facebook. Ga ik dan over mijn vakantie delen of meer over de inhoud van mijn werk? en doe ik dat in het Nederlands, Engels of Spaans (recentelijk heb ik meer contacten uit Chili terug gevonden)?. Ik vermoed dat het voor veel jongeren andersom is: zij hebben dan al een privé netwerk op sociale media en gaan dan wellicht later actief worden als professional.

Verschillende identiteiten

In het maken van keuzes is het goed om ook eens na te gaan hoe je sowieso om gaat met de scheiding werk – privé en je verschillende identiteiten/ petten. Iedereen heeft verschillende eigen identiteiten als familielid, professional, vriend, expert is ICT of enthousiaste muziekkenner, vanuit welke identiteit ben je actief online? Weet je wie je bent en waar je voor staat? Vanuit het werk in internationale samenwerking ben ik wel gewend dat die grens tussen privé en je werk heel vaag is en er veel overlap is. Je weet veel van collega’s, ook over hun privéleven en dat geeft vaak ook wel begrip, tijdens 5 uur in de auto samen leer je veel…. Andersom kom je collega’s vaak ook in je vrije tijd weer tegen en ook in je vrije tijd praat je weer over het werk. Josien Kapma vertelde een keer dat het voor boeren eigenlijk ook heel normaal is die integratie tussen privéleven en werk, en dat het eigenlijk een scheiding is die pas met de industriële revolutie begonnen is. Als je gewend bent dit niet zo streng te scheiden zal het ook makkelijker zijn het online wat meer te mengen. Het gebeurt ook dat mensen vanuit een bepaalde rol actief zijn (bv. Femke Halsema voor GroenLinks) en bij een nieuwe functie anders gaan twitteren. Dat vraagt wel op het opbouwen van een nieuw netwerk online.

Wel of niet scheiden van accounts?

Wil je alleen vanuit een bepaalde identiteit actief zijn, en een scheiding aanbrengen, dan kun je kiezen voor het hebben van 2 verschillende accounts. Zo wordt in het basisonderwijs wel aangeraden om een privé account te hebben en een juf of meester account. Uiteindelijk wil je misschien niet dat alle leerlingen over je feestjes weten. Aan de andere kant kiest professor Mooi ervoor om juist ook over een concert te praten op zijn facebook profiel waar hij bewust studenten voor uitnodigt. Mooi: “Ik koos ervoor me als mens te presenteren en te kijken hoe studenten daarop zouden reageren. Ik begon met het posten van inspirerende afbeeldingen met onderschriften, maar al snel merkte ik dat studenten open stonden voor conversatie.” Ook het verschil in taal kan een reden zijn om verschillende accounts te voeren, bv. een nederlands en engelstalig twitter account. Overigens kun je via Lijsten op Twitter of via Google + kringen wel wat doen aan het onderscheiden van netwerken via één account. En kun je natuurlijk ook een onderscheid maken in sociale netwerken, bijvoorbeeld Facebook voor privé en Twitter voor professionele contacten. Wil je verder lezen over het scheiden van privé en professioneel? In deze Engelstalige blogpost vind je nog  5 tips om privé en professioneel online te scheiden.

Je persoonlijke kleur als professional laten zien

In de balans tussen werk en privé gaat het niet alleen over je privéleven delen maar ook over je persoonlijke kleur als professional. Je kleur krijg je door je unieke kijk op dingen. Laat je zien wat je unieke mening is? Laat je ook zien wat er slecht gaat? of deel je vooral inhoudelijke artikelen bijvoorbeeld en retweet je anderen? Ik probeer steeds wat duidelijker ook mijn mening over dingen te geven. Ik denk dat het dan voor mensen ook duidelijker wordt of ze op een link door willen klikken bijvoorbeeld. Zie deze tweet over de presentatie van Marcel Kesselring bijvoorbeeld waarbij ik aangeef dat ik een presentatie mooi vind en met name slide 5 grappig.

Eerlijk duur het langst / is het interessantst

Wat sociale media natuurlijk interessant maken zijn de echte verhalen, en dat kan zowel privé als professioneel zijn. Via sociale media delen mensen eigen verhalen, vergeleken met bv. wetenschappelijke artikelen is dit veel meer direct een kijkje in andermans keuken, ervaringen en gedachten. De vraag hierbij is wat je van jezelf kunt laten zien. Onlangs deed ik mee aan de blogpraat chat (erg leuk trouwens) waar dit ook besproken werd. Hoe kun je over een gevoelige situatie op het werk bloggen zonder dat het herkenbaar is voor collega’s? Dit is wel iets waar ik zelf ook mee worstel. Aan de ene kant omdat je niet wilt dat mensen zichzelf in negatieve zin herkennen, aan de andere kant omdat je ook professioneel over wilt komen en niet altijd wilt delen dat een webinar in de soep liep. Terwijl dit vaak wel de mooie verhalen zijn. Hoe open wil je zijn? En dit is nog lastiger als je namens een organisatie actief bent op sociale media. In hoeverre denk je na over je personal branding of slinger je alles eruit?

Balans tussen online en offline

Verder gaat het moet je natuurlijk ook nog een balans vinden het investeren in het online zijn via social media versus face-to-face contacten. Bij allerlei deadlines dan toch maar alle social media uitzetten… en toch maar eens afspreken met die nieuwe contacten op Twitter. Ook hier moet je focus en zelf discipline in ontwikkelen. Hieronder een video met hoe ik zelf mijn dag begin als ik tijd genoeg heb met een uurtje social media.

NB. Input voor deze blogpost komt oa. uit discussies tijdens de leergang leren en veranderen met sociale media

Het bericht De mix tussen privé en werk op sociale media verscheen eerst op En Nu Online.

Professionele netwerk zelf-assessment

Een professionele netwerk zelf-assessment geeft op een snelle en eenvoudige wijze inzicht waar je kennis opdoet. Deze opdracht die ik van Harold voorafgaande aan het Webinar Persoonlijke Kennisnetwerken georganiseerd door En Nu Online meekreeg, maakte inzichtelijk waar ik de komende tijd mijn kennisnetwerk kan versterken.   Waar en bij wie houd je jouw expertise op je vakgebied up-to-date? Een procentuele berekening laat zien hoe je kennisnetwerk van personen uit je directe omgeving er qua leeftijd, plaats in de organisatie of netwerk, expertise, gender, hierarchie en geografische locatie is opgebouwd.   ’Diversiteit’ is volgens Harold Jarche één van de sleutels die bijdragen aan je kennisontwikkeling.  ‘Hoe diverser je netwerk, hoe breder je horizon! Hoe meer talen je spreekt, hoe diverser en breder je jouw netwerk kunt inrichten. Deze tool helpt jezelf keuzes te maken hoe je jouw kennis netwerk verder wilt ontwikkelen.’ 

Zoeken + Waarde toevoegen + Delen = Leren

‘Mensen en nieuwsgierigheid zijn de belangrijkste ingrediënten die bijdragen aan persoonlijke ontwikkeling en leren’, aldus Harold Jache. Hij onderscheid drie fases in het proces van Persoonlijk Kennismanagement.

1. Zoeken:  Vind informatie op je vakgebied door op een gerichte wijze naar kennis te zoeken. De selectie van een kleine groep experts of opinieleiders en door deze via sociale media te volgen, draagt al bij aan het effectief filteren van de overdadige hoeveelheid informatie die beschikbaar is.  (It’s not information overload, it’s filter failure! – Clay Shirky).  Het bijhouden, verzamelen en taggen van informatie via sociale media gereedschappen als Delicious, Evernote of Pinterest dragen bij om de informatie te ordenen en te raadplegen als het benodigd is.

2. Waarde toevoegen:  Waarnemen, bestuderen, samenvatten en deze met een eigen interpretatie beoordelen zijn de elementen, die waarde aan de nieuw opgedane kennis toevoegen. ‘Een blog- of twitterbericht wordt pas interessant, als je daar je persoonlijke mening aan hebt toegevoegd‘, volgens Harold Jarche.

3. Delen:  Zoek naar mensen die jouw passie delen en open staan om met je te klankborden. Via blogpost, twitter, discussiefora kun je met vakgenoten kennis delen en daarop commentaar vragen. ‘Het is niet percé nodig om dit allemaal online te doen‘, zegt Harold Jarche. ‘Leren vindt zowel off- als online plaats. Mensen ontwikkelen al doende een netwerk en locaties waar ze hun kennis delen en ontwikkelen. Zo kan een discussie via een online forum toegang tot nieuwe literatuur en case studies geven en kan een face-to-face gesprek met een directe collega helderheid verschaffen hoe nieuwe inzichten in de praktijksituatie toe te passen.  Het is de optelsom van Zoeken (Seek) + Waarde toevoegen (Sense) + Delen (Sharing) dat bijdraagt tot leren’, aldus Harold Jarche.

Leren in een dynamische omgeving

Persoonlijk Kennismanagement is van verre een lostaand fenomeen. Leren vindt plaats in een dynamische omgeving en in verschillende contexten. Individuen en teams leren in gestruktureerde situaties op het werk. Leergemeenschappen en sociale netwerken voeden dit proces op een informele en flexibele manier. De moderne lerende professional laat zich via vele kanalen voeden;

• Face2Face via collega’s, netwerk contacten, studiedagen, intervisie, coaches en trainers
• Online via discussiegroepen, experts, publicaties, nieuwsfora, online filmpjes en boeken

Lange meerdaagse en adhoc trainingen behoren tot het verleden. Leren is ge-evolueerd tot een continue proces met vele voedende kanalen in verschillende contexten.  Harold Jarche: ‘De moderne organisatie 2.0 integreert Kennismanagement in haar beleid en strategie. Know how en zicht op de veranderende context is voor veel organisaties een voorwaarde om als bedrijf te overleven.  Daarom integreren teams in organisaties nieuwe kennis in projekten, participeren actief in leergemeenschappen en maken gebruik van kansen en vernieuwingen die in de omgeving zich voordoen.’

Trends

De lerende professional zal volgens Harold Jarche in toenemende mate gebruik maken van sociale media. Twee ontwikkelingen zullen de komende jaren zich aldus Harold verder voorzetten;

1. Micro-blog tools zoals Twitter, Evernote, Pinterest, Google reader en plus zullen in het proces van kennisvergaring en deling een prominente rol gaan innemen;

2. Het gebruik van video’s, foto’s en cartoons zullen in toenemende mate voor leerprocessen worden ingezet.

Harold’s Top3 met tips

Naast de anecdote over de boer met 15.000 volgers op Twitter, zijn me als lerende professional  uit Harold’s webinar drie tips het meest bijgebleven, die mijn proces van deskundigheidsbevordering ondersteunen;

• Volg 3 – 7  experts op je vakgebied en bouw momenten van reflectie in om trends in je vakgebied te ontdekken
• Verzamel, struktureer en verzamel informatie op benchmarksites
• Voeg je eigen interpretatie en kritische blik toe aan opgedane kennis en deel dit met een geplande regelmaat via micro-blog sites met vakgenoten met dezelfde passie.

Simon Koolwijk

e-mail.  faccom@xs4all.nl

*** Voor meer over Harold Jarche;  lees artikel:  From observation to breakthrough  en  Video Persoonlijk Kennismagement (youtube)

Het bericht Manage jouw kennis: Zoeken + Waarde toevoegen + Delen = Leren!!! verscheen eerst op En Nu Online.