Navigate / search

Werken als knowmad 4: Een wereld vol knowmads in 2020

John Moravec heeft als eerste het begrip knowmad geïntroduceerd in zijn boek Knowmad society. In deze Tedtalk doet John een interessante uitspraak over de ‘rise of the knowmad’. Hij zegt: “In 2020 45% of the workforce will be knowmads“. Eh 2020? Dat is toch al over 3 jaar? Dan moeten we wel opschieten.

Waarop is deze 45% gebaseerd? Wie zijn dan die 55% die overblijven? En welk type organisatie trekt knowmads aan? Het leuke was dat John Moravec zelf mee deed aan de knowmad MOOC vanuit Minneapolis en we dit dus gewoon konden vragen. De volgende ochtend lazen we zijn antwoorden.

Naar betekenisvol werk

Vroeger deed je je hele leven hetzelfde en liefst nog voor dezelfde baas. Jezelf ontwikkelen was minder belangrijk. De transformatie van industriële samenleving naar de knowmad society brengt een nieuwe mindset ten opzichte van werk met zich mee. In de huidige kennismaatschappij is persoonlijke kennis belangrijker aan het worden. Een knowmad voert niet slaafs een baan uit voor een baas, maar zoekt werk wat van betekenis is voor hem/haarzelf. Werk waar je je persoonlijk aan kunt verbinden. Een voorbeeld wat illustreert dat de kern van het knowmadschap ligt in de verbinding met je eigen passie: “ik was een knowmad een tiental jaren geleden maar paste mij aan aan wat van mij verwacht werd, door familie, werkgever, maatschappij. Hopelijk komt er meer ruimte voor knowmads!”

Waar komt die 45% vandaan?

John legt uit dat een inschatting is, geen meting. De 45% knowmads in 2020 is een ‘best guess’, gebaseerd op trends als groeiend aantal ZP’ers, flexibilisering van werk, INTRApreneurship, etc. In de VS is de schatting 35-40% op dit moment. De uitdaging bij dit cijfer is dat het moeilijk te meten is, en dat er een OECD project nodig is om alle data te verzamelen en te vergelijken. Sommigen in de MOOC denken dat 45% aan de hoge kant is, maar herkennen de trends. “Ik zie wel de veranderingen richting de knowmad society: zoals meer hybride constructies, zelfstandigen die hun eigen werk combineren met parttime werknemerschap bijvoorbeeld”. De veranderende context van werk door bijvoorbeeld robotisering, drijft ons naar knowmadisch werken. Een kanttekening: ‘knowing how to find your way with knowledge’ lijkt belangrijker te worden, maar dat kan ook een gat slaan tussen degenen die dit lukt en de rest. Een nieuwe elite van knowmads? Racquel Roca in haar Spaanstalige boek over knowmads ziet de middenklasse verdwijnen, iets wat Lynda Gratton overigens ook beschrijft. Door het virtueel werken kan een knowmad wel overal wonen/werken en het voordeel van Europa en Noord-Amerika gaat hiermee verloren. Een positief toekomstbeeld is: “alle belangrijke banen overbodig door zelflerende machines, een basisinkomen voor iedereen en leren als hobby!”  😉

Overigens is de knowmad een archetype. Er is een continuum tussen de oude werknemer en de ideale knowmad. Knowmads zijn er in allerlei vormen en maten, en maar weinig beantwoorden 100% aan het beschreven ideaalbeeld. Af en toe proberen wij juist de knowmad van ‘zijn sokkel’ te halen.

Is de loodgieter dan geen knowmad?

Natuurlijk ging het gesprek ook over de 55%. Zijn dat de lager opgeleiden: de slager, de verzorger in het verpleegtehuis, de schoonmaker? Niet per se, was de mening van de meerderheid: blauwe boorden werk kan heel knowmadisch zijn. Een voorbeeld: een elektriciën kan het probleem niet vinden, maakt snel een foto en deelt dit met zijn online netwerk. Binnen 10 minuten heeft hij antwoord van een collega en kan hij het probleem oplossen.  Ook in het voorbeeld van Kesselaar & Zn gaat het om MBO niveau waarbij innovatie centraal staat.

Online en offline knowmads

Kun je knowmad zijn zonder online vaardig te zijn? Tiffany Motton denkt dat zo’n 25 tot 45% van de professionals wel knowmadisch zijn, maar nog helemaal niet digitaal vaardig: offline knowmads dus. John ziet dit niet als de belangrijkste vaardigheid van de 9 vaardigheden, maar wij wel (zie ook zonder gist geen pizza zonder technologie geen knowmad) . Het zou toch een paradox zijn dat mensen met een knowmadische mindset, open en nieuwsgierig de online mogelijkheden over het hoofd zouden zien? Voor de online knowmad is de online informatie overload wel een uitdaging. “ik voel me af en toe overweldigd door alle bronnen. Ben ik daarom minder knowmad?” Een andere uitdaging is de behoefte aan deep thinking en uit je informatiebubbel komen (zie ook de blog over dokters versus internet). Is een knowmad in een bubbel wel een echte knowmad?

Welke organisatie kan de knowmad handelen?

Misschien zullen 45% knowmads zijn in 2020… maar je kunt je afvragen hoeveel organisaties in 2020 in staat zijn om het werk te organiseren op een manier die knowmads aanspreekt. Welke organisatie zijn het best voor knowmads? Knowmads zijn niet allemaal hetzelfde: sommige zoeken meer autoritaire structuur dan anderen. Veel zijn op zoek naar ruimte en zelfsturing. Een methode als Holacracy werkt in sommige gevallen, maar lang niet overal. Een startup en een kleinere organisatie kunnen makkelijker meebewegen, maar hoe zit het met de grotere, bureaucratischer organisaties?. “Ik werk voor een groot bedrijf. Ik zie dat we meer hybride worden. In een deel van de organisatie is het werk en de processen gestandaardiseerd en zal binnen enkele jaren door robots gedaan worden. In een ander deel is innovatie belangrijk, daar werken mensen in verschillende teams met methodes als agile en scrum. Dat is het deel wat knowmads aan zal spreken.” Grotere organisaties (zowel overheid als bedrijven) willen ook wendbaar zijn en experimenteren met spin offs, werken met een netwerkring. Of zoals een deelnemer zegt: “Ik denk dat organisaties niet meer de eenheid is waar we ons op moeten focussen maar op de netwerken waar we deel van uit maken.”

Langzaamaan komen er meer en meer knowmads in de 1.0 organisaties. Wat gaat dit voor invloed hebben op deze organisaties? Gaan zij invloed hebben op de structuur en cultuur? Of zullen knowmads zoeken naar een organisatie die beter bij hen past? Het leiderschap in de organisatie moet ook op de schop: knowmads willen inspirerende, authentieke leiders die inspirerend zijn, in co-creatie met hen werken en oog hebben voor hun ontwikkeling. Een valkuil daarbij kan zijn dat je een agile manier van werken hebt omarmd, maar dat hoeft nog niet te betekenen dat het leiderschap ook echt is veranderd.

The future is here

Dit onderwerp sluiten we af met 2 quotes. Eerst een quote van Lincoln via een deelnemer: “The best way to predict your future is to create it“. Het is koffiedik kijken maar we kunnen samen werken aan deze veranderingen. En John benadruk dat het natuurlijk niet zo is dat over 3 jaar er een enorme shift plaats gaat vinden en we wakker worden als knowmads. Deze verandering is allang aan de gang. Of zoals William Gibson zegt: “the future is here, it’s just unevenly distributed”.

 

 

Meer lezen? Reeds verschenen in de blogreeks ‘Werken als knowmad’:

 

Hoe zorg je voor een geweldig webinar? Creëer momentum!

Hoe start je een webinar zo dat deelnemers gelijk op het puntje van hun stoel zitten?
Hoe hou je deelnemers actief tijdens het webinar?
En hoe help je een spreker zich zo op zijn gemak te voelen, dat hij een sprankelende bijdrage kan leveren?

Dit zijn vast bekende vragen voor je, als je een webinar voorbereidt en faciliteert. Wij hebben in de afgelopen jaren flink wat ervaring opgebouwd met het faciliteren van webinars, maar Donald Taylor spant wat dat betreft de kroon! Reden om hem eens uit te nodigen in onze webinarreeks met internationale professionals. Natuurlijk omdat we nieuwsgierig waren naar zijn verhaal, maar we wilden hem ook graag eens in een webinar aan het werk zien 🙂 In deze blog lees je zijn tips met daarbij input en reacties van deelnemers aan dit webinar.

Hoe maak je een energieke start?

  • Zorg voor een energieke start. Maak hierbij zowel gebruik van beeld als tekst. De ene deelnemer is visueel ingesteld, de ander is meer gericht op tekst.

  • Creëer momentum (vertaald ‘stuwkracht’). Dit kun je doen daar deelnemers voor aanvang van het webinar al iets te laten doen, horen, zien. Zo vroeg Donald ons om een podcast te beluisteren. En vervolgens voor onszelf te bedenken wat ingrediënten zijn van een slecht en een goed webinar. In de eerste minuut van het webinar hebben we deze ingrediënten op een whiteboard met elkaar gedeeld.
  • Geef de deelnemers een helder routeplan: wat is het doel en welke stappen gaan we zetten.

Verder dachten we nog aan: interactie, visuele slides, gebruik van whiteboard en polls, goede inhoud, praktische voorbeelden, nieuwe ideeën, samenwerken, goed werkende technologie en een groep die vragen stelt.

 

Oke, je bent van start… Hoe zorg je er nu voor dat deelnemers betrokken blijven?

  • Dit kan met zogenaamde ‘low threshold activities‘. Donald heeft een klein onderzoek gedaan waaruit duidelijk wordt hoe krachtig het werkt om vragen te stellen. Bij elke vraag neemt de betrokkenheid weer even toe. Zie de afbeelding hiernaast.

  • De kunst is wel om goede vragen te stellen. Vragen die concreet zijn en open. Vragen waar je niet heel lang over na hoeft te denken als deelnemer. En vragen die het onderwerp op een bepaalde manier persoonlijk maken. Bekijk deze verschillen maar eens: Hoe zou jij de waarde van leren evalueren? Hoe evalueer jij de waarde van leren? Hoe evalueer jij de impact van jouw leertrajecten?

Rol als facilitator: 80% in de voorbereiding, 20% tijdens het webinar

Krijg jij ook wel de vraag van een spreker of je tijdens het webinar naast hem of haar komt zitten?
Vaak is het voor een spreker de eerste keer in een webinar. En dat kan best spannend zijn.

Heb ik wel genoeg verhaal? Hoe weet ik wat de deelnemers ervan vinden? Ik ben wel van de interactie, en hoe krijg ik dat in zo’n webinar voor elkaar? Gaat het wel goed met die techniek?

Naast het sterke verhaal en heldere slides, kun je je in de voorbereiding op nog twee andere elementen richten als facilitator:

  1. Help de spreker zich zo sterk te voelen dat hij zijn verhaal kan vertellen vanuit ‘authentiek enthousiasme‘. Daar kan je in helpen door een spreker in zijn kracht te zetten. Waardeer hem of haar voor zijn expertise. Oefen het verhaal, inclusief slides en vragen. Zo dat de spreker het gevoel heeft over dat deel controle te hebben.
  2. En sta stil bij stemgebruik en geef daar desgewenst feedback op. Wat is hierin belangrijk? Een brainstorm in het webinar heeft de volgende ingrediënten opgeleverd:

 

En als laatste: test en zorg voor back-up

We noemden optimale techniek al als een belangrijke randvoorwaarde voor een wervelend webinar. Hier ligt voor jou als facilitator toch een belangrijke taak. Test alles goed uit van tevoren. Maar zorg ook voor back-up. Donald werkt bij elk webinar met twee verschillende internetverbindingen en drie devices. Ikzelf met alles 1 minder. Maar denk goed door hoe je het webinar door kunt laten gaan als de verbinding van jou als host wegvalt. Of van die van de spreker. Dat ook in orde? Dan ben je ‘all set’!

 

Werken als knowmad 3: zonder gist geen pizza – zonder technologie geen knowmad

Of we vanavond pizza konden eten. Mijn zoon vraagt er al wel vijf dagen naar. Dus nu moet het er maar eens van komen. En ik ga het gelijk goed aanpakken door het deeg zelf te maken. Lekker huiselijk. Een recept voor pizzadeeg van een vriendin. Ingrediënten op het aanrecht. En aan de slag. Het klinkt niet moeilijk, ik moet vooral op tijd beginnen. Want het deeg moet zeker anderhalf uur in de broodbakmachine. Ja, dit vind ik zelf maken 🙂

Het bleek een fluitje van een cent. Al snel was de broodbakmachine hard aan het werk. En na anderhalf uur klonk er een piepje ten teken dat het deeg klaar was. Met de deegroller in de aanslag opende ik de machine. Maar het deeg zag er heel slap en nat uit. Oh jee! Ik wist het gelijk: de gist vergeten! Ik had het op het lijstje met ingrediënten zien staan. Stom! Er was maar 5 gram nodig. Het leek niets. Maar zonder die 5 gram…

Zo is het ook met knowmadisch werken.. het komt wellicht wat minder precies, maar de kracht zit in het geheel! Vaardigheden zijn ook een soort ingrediënten.
Voordat we de vaardigheden induiken, willen we je Farshida Zafar voorstellen: docent en projectleider online onderwijs & innovatie aan de Erasmus Universiteit. Ze heeft afgelopen jaar de eerste ‘SURF Education award’ gewonnen. Mede door haar ambitie, innovatiekracht en vermogen om ideeën in praktijk te brengen. In dit korte filmpje vertelt ze over haar manier van knowmadisch werken:


Welke vaardigheden heeft een knowmad nodig?

Knowmad skills reflect a rich integration of humans, technologies, and new networks

John Moravec, founder of Education Futures en de eerste die het begrip ‘knowmad’ hanteert, schetst tien vaardigheden van een knowmad. Hiernaast vind je daar een vertaling van, met als tiende: “niet gebonden aan leeftijd”. Vaardigheden die belangrijk zijn in de (nabije) toekomst: een voortdurende veranderende werkomgeving, waarin zich complexe vraagstukken voordoen. Vraagstukken waar geen standaard antwoorden of aanpakken voor zijn, maar waarbij we kennis uit diverse disciplines moeten combineren om op nieuwe ideeën te komen. Vraagstukken waarbij samenwerking met anderen (anytime en anywhere) cruciaal is. Waarbij we werken in een omgeving die rijk is aan informatie.

In de MOOC ‘Help, er zit een knowmad in mijn organisatie!’ hebben we deelnemers deze vaardigheden voorgelegd en gevraagd welke vaardigheden voor hen in de afgelopen tijd belangrijker zijn geworden. Of op welke vaardigheden naar hun idee nu een groter beroep wordt gedaan dan enige tijd geleden. Wat herken jij vanuit jouw werkcontext?

Een knowmad… is niet bang om fouten te maken

Meer dan de helft van de deelnemers wil nog beter worden in ‘fouten durven maken’. Tegelijkertijd geeft men aan dat leren van je fouten ook een enorm cliché kan zijn. We roepen heel makkelijk dat je fouten mag maken. Maar is dat eigenlijk zo? Oke, je denkt nu wellicht aan die manager die zegt dat je fouten mag maken, terwijl je als medewerker niet het gevoel hebt dat het echt mag. Maar begin eens bij jezelf. Kun en durf jij fouten te maken? Mag jij falen van jezelf? Brene Brown (hier haar TedTalk) doet onderzoek naar kwetsbaarheid, moed en authenticiteit en een krachtige uitspraak van haar vind ik:

We denken vaak dat we al iets moeten kunnen, voordat we het mogen proberen.

Het gaat om moed. Om de bereidheid in de spiegel te kijken en patronen bij jezelf te herkennen en te veranderen. Het gaat om het durven omarmen van imperfectie. Om uitdagingen aangaan, jezelf laten zien, met het risico dat je faalt. Moed is weten dat je kunt falen en er toch helemaal voor gaan. Fouten mogen maken heeft, zoals je ziet, een sterke relatie met continu leren en kunnen af- en aanleren. Als ik mezelf de ruimte durf te geven om te experimenteren met een nieuwe manier van online faciliteren, dan vraagt dit om moed. En om goed zien hoe ik het nu doe en kunnen bedenken wat ik anders zou willen doen. En om oefenen en oefenen zodat ik me deze nieuwe manier eigen kan maken. Misschien geeft het je moed als je in plaats van ‘fouten mogen maken’ tegen jezelf zegt: “ik ga er van genieten om het eens anders te doen.” Mooie uitspraak van een van de deelnemers aan de MOOC!

Een knowmad… beweegt zich makkelijk in netwerken

Toegang tot informatie is overal mogelijk en die informatie stroomt sneller dan ooit. Denk maar aan de snelheid waarmee een roddel tegenwoordig verspreid word, dankzij netwerken om ons heen. De kunst is wel om je weg te vinden in deze netwerken. Om een plek te creëren in deze netwerken. Om verbindingen aan te gaan die voor jou waardevol zijn. Uiteindelijk gaat het niet om de omvang van je netwerken, maar om de kwaliteit en de diepgang van de verbindingen die je hebt met anderen. En om je bekwaamheid om toegang te krijgen tot de kennis en expertise die in deze netwerken aanwezig is. Hier ligt een directe link met het ontwikkelen van nieuwe ideeën. Volgens Peter Hinssen stroomt innovatie heel wat sneller door een netwerk dan door een hiërarchie. “Start-ups bouwen voort op het werk van anderen; open-source initiatieven bouwen voort op de kennis van het collectief; innovatie wordt gevoed door de grote diversiteit binnen netwerken.” Het online gesprek over netwerken wat we hadden in de MOOC, riep bij een van de deelnemers de gedachte op: “als je geen geboren netwerker bent, lijk je nergens meer te komen.” Gelukkig zijn er allerlei acties te bedenken om het effect van netwerken zo groot mogelijk te maken. Curtis Ogden heeft daar een mooi overzicht van 20 acties van gemaakt.

Een knowmad… maakt doelgericht gebruik van sociale technologie

Voor een knowmad is technologie zeer nadrukkelijk een belangrijk hulpmiddel in het werk. Heel bewust ingezet om het werk slimmer en beter te kunnen doen. Ingezet vanuit een specifieke focus. Focus vanuit vakmanschap: waar richt ik mij inhoudelijk op, wat is dan online voor mij interessant, welke bronnen en online plekken zijn helpend in mijn leerproces? En focus vanuit waardevolle netwerken: bij wie kan ik afkijken? Wie kan ik betrekken bij het werk wat ik doe? Met wie kan ik optrekken en samenwerken?

Een knowmad zet technologie heel gericht in om zijn of haar doelen te behalen. Wel is enige ruimte voor ontdekken, exploreren, spelen, verrassingen belangrijk. En het besef dat je die ruimte soms expliciet moet creëren om niet in de valkuil van de ‘information bubble’ te stappen. Het is vooral de kunst om slimmer te worden dan de zogeheten algoritmes. Dat heb je in onze vorige blog (dokters vs internet) al kunnen lezen. Hier nogmaals het pakkend filmpje over algoritmes, wat rondging in de MOOC: hoe algoritmes ons wereldbeeld bepalen.

De vaardigheid om doelgericht gebruik te maken van sociale technologie staat in verbinding met het delen van kennis. Iets waar een flink deel van de deelnemers aan de MOOC grote waarde in ziet, maar nog maar mondjesmaat zegt te doen. Want wie ben ik om te delen? Wat heb ik toe te voegen? Of wat gaan anderen vinden van wat ik deel? Er zijn nog enkele drempels te nemen, maar velen zijn er van overtuigd dat het delen van wat je doet, vindt en gelooft een belangrijke ingredient is voor het maken van verbinding, het opbouwen van netwerken en het ontwikkelen van nieuwe kennis om daarmee op nieuwe ideeën te komen.

 

Wat nu?

We zijn het gebied aan het ontginnen. Dus al je meedenkkracht is welkom! Vragen die in het online gesprek naar boven kwamen en in het verlengde liggen van de vraag over vaardigheden zijn bijvoorbeeld:

  • Wat is het verschil tussen een knowmad en een kenniswerker?
  • Wat zijn belangrijke morele competenties om als knowmad over te beschikken?
  • Hoe kun je leren om knowmadisch te werken? Hoe werkt dit als je geen geboren netwerker bent?
  • Of is het wellicht een kwestie van tijd en kunnen we er dan toch niet meer omheen?

Wat kan jij nu doen? Voer eens een gesprek over knowmadisch werken met collega’s. Welke vaardigheden zie jij als belangrijk vanuit jouw werkcontext? En hoe pakt dit uit als je nadenkt over de toekomst? Wij zijn benieuwd naar jouw inzichten!

 

 

Meer lezen? Reeds verschenen in de blogreeks ‘Werken als knowmad’: