Navigate / search

Hoe maak je een start met online leren?

Maandagochtend negen uur. De leergang ‘sociale media bij leer- en veranderprocessen’ gaat van start. Als deelnemer ontvang je een mailtje met daarin de link naar een online leerplatform. Over drie weken kom je pas met de andere deelnemers fysiek bij elkaar. De komende tijd ga je online met elkaar aan het werk. Wat kun je als facilitator doen om een online start zo succesvol mogelijk te maken?

Als facilitators hebben we reeds meerdere malen de kracht van een online start bij een langer lopend leertraject ervaren. Wat kan de meerwaarde zijn?

  • Als facilitator krijg je goed zicht op de vragen, ervaringen en behoeften die in de groep aanwezig zijn. Op basis hiervan kun je het leertraject veel gerichter ontwerpen.
  • Deelnemers leren elkaar online al enigszins kennen, wat de start in een eerste f2f bijeenkomst echt anders maakt.
  • Online kun je al een paar inhoudelijke discussies voeren of werken aan een opdracht. De f2f bijeenkomst gebruik je dan voor reflectie en gezamenlijke betekenisgeving.

En wat we tevens vaak zien is dat de dynamiek in de groep een karakter krijgt van cocreatie en collectief leren. Deelnemers komen vanaf het begin met elkaar in contact, leren elkaars wensen en behoeften kennen en vinden elkaar op basis van kennis en ervaring. Ze hebben invloed op de inhoud en vormgeving van het leertraject. En als facilitator vervul je deels de rol van mededeelnemer. Wel vraagt een online start om een zorgvuldige voorbereiding en ontwerp. Wat hebben wij gedaan voor dit leertraject?

Een sfeervolle en helder ingerichte online omgeving

Allereerst hebben we ruim aandacht besteed aan het inrichten van de online leeromgeving. We zijn inmiddels aardig bedreven in NING en krijgen daar vlot veel in voor elkaar. We hebben de omgeving een uitstraling gegeven die we vinden passen bij de leergang, de startpagina zo ingericht dat deze een heldere handreiking is voor deelnemers zodra ze in de omgeving komen, en pagina’s aangemaakt waar we de komende tijd mee gaan werken. Kortom: een duidelijke en gestructureerde indeling die we als basis in de leergang kunnen  gebruiken.

Kennismaking

Belangrijk bij de start van online leren vinden we de onderlinge kennismaking, zowel op persoonlijk als professioneel vlak. De volgende activiteiten gebruiken we daartoe deze keer:

  • Deelnemers krijgen bij aanmelding de vraag om een paar vragen te beantwoorden. Denk hierbij aan vragen als: waar ben je momenteel professioneel mee bezig? Welk boek lees je? Wat fascineert je aan sociale media? De antwoorden te samen vormen de basis voor een persoonlijk profiel. We kiezen de vragen zo dat ze een eerste beeld geven van wie de deelnemer is en dat er aanknopingspunten zijn om makkelijk contact te maken. De deelnemersprofielen vormen een belangrijk vertrekpunt voor onderlinge kennismaking en verbinding.
  • Daarnaast krijgen de deelnemers in ‘de open space’ (de plek waar we gedurende de leergang met elkaar in gesprek gaan over allerhande onderwerpen die spontaan in de groep opkomen) de uitnodiging om zich uitgebreider voor te stellen aan de hand van een zelf gekozen foto. Een foto die iets over jezelf zegt. Mooi om te zien is dat dit deelnemers stimuleert om zowel iets op persoonlijk als op professioneel vlak te zeggen. Vaak verhalend of metaforisch.
  • En we hebben er voor gekozen om deelnemers in kleinere samenstelling te laten kennismaken, door al met elkaar aan een opdracht te werken. De groep is opgesplitst in 3 ‘bungalows’: een informele ontmoetingsplek met een goed koffiezetapparaat, een open haard en een grote, gezellige keukentafel. De plek voor verdere uitwisseling en gezamenlijk werk. De opdracht is om als groep een social media tool te kiezen waar je met elkaar nieuwsgierig naar bent en waar je graag eens mee experimenteert. Drie reflectievragen zijn leidend voor de inrichting van het experiment, met de vraag om een terugkoppeling van de opbrengst te verzorgen op de eerste f2f bijeenkomst.

Structuur

Een fysieke bijeenkomst heeft over het algemeen een duidelijke agenda en werkvormen om onderlinge interactie en samenwerking te ondersteunen. Hoe geef je dit online vorm? Op een vaste plek op de startpagina vind je als deelnemer de opdrachten van deze week. Met handige linkjes om gelijk op de plek te komen waar je met een specifieke opdracht aan het werk kunt. Elke maandag passen we dit aan, en we attenderen deelnemers hier tevens op middels een email. De opdrachten werken we zo duidelijk mogelijk uit middels hulpvragen en voorbeelden. En een andere vorm van structuur vormen de drie focuslijnen:  eigen gebruik, tools & trends en leren & veranderen. Voor elke focuslijn hebben we een plek in het forum aangemaakt, waar inhoudelijke discussies gaan plaatsvinden. In de eerste online week richten we ons op de eerste lijn, eigen gebruik, met de vraag welke tools je als deelnemer veel gebruikt en wat daarvan voor jou de waarde is.

Aantrekkelijk qua inhoud

Wat we tevens belangrijk vinden is dat je als deelnemer ook aantrekkelijke inhoud vindt als je in de leeromgeving komt: artikelen, video’s, suggesties voor boeken, job-aids, links naar websites en weblogs. Ook bij de start van een discussie in het forum, of bij de formulering van een opdracht proberen we achtergrondinformatie te geven of suggesties voor verdere orientatie. En op allerlei plekken de mogelijkheid om dit met elkaar verder uit te bouwen.

Naast het inrichten en ontwerpen is faciliteren van online leren cruciaal. We hebben onszelf als facilitators verdeeld over de deelnemers: een prettige manier van werken omdat we daardoor met 3 of 4 deelnemers in nauw contact staan. We zijn hierdoor voortdurend goed op de hoogte van wat er online gebeurt. Missen we een deelnemer al enige dagen? Stagneert een discussie die wel van belang is voor deze week? Ontstaat er ergens een waardevol idee dat net iets meer aandacht nodig heeft om ook door andere deelnemers gezien te worden? Wat we hierin gaan tegenkomen en hoe we gaan reageren op situaties zal de komende tijd leren. Een mooie aanleiding om dit voor onszelf eens goed bij te houden. In een volgende blogpost meer over onze manier van faciliteren en interventies die we doen!

Comments

Joitske Hulsebosch
Reply

Prima beschreven. Wat ik ook nog belangrijk vind bij de keuze om online te beginnen is dat je op een andere manier ruimte biedt aan een groep. De uitwisseling is niet meer afgebakend door beperkte groepstijd (er is ruimte voor iedereen om zo vaak te reageren als ze willen). Natuurlijk nog wel door individuele tijd.

Verder is de ervaring met een opdracht als tools verkennen dat het beter werkt als mensen zelf kunnen kiezen hoeveel tijd ze daar in willen steken. Als je dit face-to-face doet heeft iedereen bv. 3 kwartier. Voor sommigen is dit lang, voor anderen kort.

[…] zich uitgenodigd voelen tot netwerken, bijdragen, interactie? Vragen die wij regelmatig krijgen. In een eerdere blogpost heb ik beschreven hoe je een start kunt maken met online leren. Nu nog een stapje daarvoor: waar […]

Leave a comment

name*

email* (not published)

website

Subscribe without commenting