Navigate / search

  • Leergang

    Wil jij je gedegen verdiepen in ontwikkelingen op het gebied van nieuwe media bij leren? En vaardigheden ontwikkelen om dit in jouw praktijk toe te passen? Doe mee aan deze 8 maanden durende leergang

  • Workshops

    Willen leren hoe je blended leren kunt ontwerpen? Of behoefte om je vaardigheid in online faciliteren te versterken? Dit kan met een workshop op maat

  • Webinars

    Online in gesprek met professionals als Jane Hart, Nancy White of Harold Jarche. Makkelijk vanaf je eigen werkplek. Met een klein groepje deelnemers echt aan het werk. Kijk hier voor een overzicht van geplande webinars

  • Boeken

    Zoek je verdieping door te lezen? Twee boeken vind je hier: 'Leren in tijden van tweets, apps en likes'. En het boek 'En nu online'. Onze boeken

Online faciliteren afkijken van autoverkopers

We hebben onlangs een andere auto gekocht, een tweedehands auto. We startten met een zoektocht op internet. Daarna gingen we een middag kijken bij autodealers in Leiden. De allereerste verkoper voldeed gelukkig volledig aan mijn vooroordelen van een autoverkoper: een man die al met pensioen was maar voor zijn lol in het weekend nog auto’s verkocht. Hij polste ons en merkte al snel dat mijn man wel gevoelig was voor station modellen en ik wel voor kleur, mijn dochter wil namelijk graag een rode. Zo kwam hij bij een rode Citroën, station model. Wat een geluk, de auto was 1000 euro goedkoper omdat niemand een rode auto wil.. maar dan moesten we wel snel beslissen. We konden meteen een proefrit maken. Ik hoorde al snel een raar geluid en zei tegen hem dat ik echt geen auto met een rare tik ging kopen. Hierop ging hij met ons mee in de auto, liet de motor hard draaien en zei: “hoor nou toch eens wat een prachtig geluid, een hele sterke motor“. Uiteindelijk hoorde hij de tik ook en legde uit dat dat slechts een reparatie van 5 minuten zou zijn. Lang verhaal kort: we hebben deze niet gekocht. We hebben bij een andere dealer gekocht. Die er echt een show van maakte toen we hem op kwamen halen: hij had hem ingepakt en wij mochten hem als kadootje uitpakken :).

Leren is toch iets anders dan auto’s verkopen? 

Ik las net een blog van Wilfred Rubens waarin hij uitlegt dat je niet alle lessen van Greenwheels en Thuisbezorgd.nl kunt toepassen op het onderwijs. Omdat onderwijs meer is dan content beschikbaar maken. Zo is het faciliteren van leren ook echt wel anders dan het verkopen van auto’s. Toch kunnen we iets afkijken denk ik. Lang geleden vond ik marketing mensen verkopers van gebakken lucht en geen ambachtsmensen. Echter, sinds het sociale media tijdperk ben ik steeds meer marketeers gaan volgen. Ze zijn verder met het gebruik van sociale media dan leerprofessionals, daar alleen al kunnen we van leren. Verder zijn ze goed in het bestuderen van mensen en hun gedrag en hoe je dat kunt beïnvloeden. 

Cialdini

Cialdini
Cialdini

Een van de marketingmodellen is het model van Cialdini met 6 beïnvloedingsstrategieën. Deze 6 zijn:

  1. Wederkerigheid – voor wat hoort wat. We begonnen met een kopje koffie.
  2. Schaarste – als er weinig is willen mensen het sneller hebben. Volgens de autoverkoper was dit aanbod alleen voor deze dag geldig.
  3. Autoriteit – de professor geloof je eerder dan de postbode. Hij benadrukte dat hij al zijn hele leven auto’s verkoopt. (helaas was dat voor mij een minpuntje 🙂
  4. Consistentie (en commitment) – als mensen eenmaal de eerste stap hebben gezet is de volgende makkelijker. Een proefrit…
  5. Consensus (Sociale bewijskracht)- als een schaap over de dam is volgen er meer. Verhalen over andere mensen die ook voor dit type auto kozen.
  6. Sympathie – Als je iemand aardig vindt wordt je sneller iets gegund dan wanneer iemand je niet mag (deze factor had mijn autoverkoper dan weer niet!)

In de leergang leren en veranderen met nieuwe media hebben we samen gekeken hoe je deze principes kunt gebruiken voor online en sociaal leren. Dit bracht een discussie op gang bracht over intrinsieke en extrinsieke motivatie. Mijn eigen conclusie daarin is dat je goed moet kijken en observeren wat mensen drijft, hoe hun motivatie werkt. Zo had mijn autoverkoper al snel door dat ik toch graag een rode auto zou hebben en mijn man gevoelig was voor een station model. Hoe kwam hij daarachter? Door gewoon te vragen wat we zoeken, door te vragen en te observeren bij welke auto’s we langer stil bleven staan. Dan is het onderscheid tussen intrinsiek en extrinsiek minder relevant. Het gaat uiteindelijk om het beïnvloeden van mensen.

Het bruggetje naar online leren

Het bruggetje tussen Cialdini en online leren is dat we bij online leren te maken hebben met allerlei extra afleidingen die je bij een face-to-face dag minder hebt. Bij een online workshop of webinar bijvoorbeeld, ben je altijd maar 1 klik van je email verwijderd.  Ik heb zelf net een drie-weekse online cursus over business en human rights gefaciliteerd, en de betrokkenheid liep van week 1 tot week 3 terug, van hoog naar laag. Het is best een uitdaging om de aandacht van drukke ambtenaren vast te houden. Ik vind het nog steeds een uitdaging dat je online sterk beslagen ten ijs moet komen om mensen te boeien. Vertrouwen op de eigen motivatie van deelnemers is daarbij niet genoeg.

 Motiveren voor online leren – tips van autoverkopers

Wederkerigheid – voor wat hoort wat

  • Deel zelf als eerste een verhaal waar deelnemers wat aan hebben zodat ze ook een verhaal willen delen of zorg dat er al interessante documenten staan voordat je deelnemers vraagt om documenten online te delen. Je kunt ook van tevoren al iets interessants delen
  • Geef ze een kadootje, bv. een factsheet en vraag daarna of ze de evaluatie in willen vullen

Schaarste – als er weinig is willen mensen het sneller hebben

  • Stel een platform of content bepaalde tijd open. Zo was er een MOOC over digital badges die maar 48 uur open was
  • Selecteer deelnemers op basis van criteria, een beperkt aantal mag meedoen
  • Zorg dat het platform na de cursus meteen dicht gaat in plaats van nog 2 maanden open blijft

Autoriteit – de professor geloof je eerder dan de postbode

  • Nodig experts uit waar deelnemers veel respect voor hebben als gastsprekers, of om feedback of masterclasses te geven
  • Laat belangrijke mensen een oproep doen om mee te doen en het ook af te maken
  • Gebruik het evaluatie cijfer van de cursus om het aan te prijzen

Consistentie (en commitment) – als mensen eenmaal de eerste stap hebben gezet is de volgende makkelijker

  • Start met een simpele vragen online, bijvoorbeeld een makkelijke introductie online, een uitnodiging om jezelf voor te stellen en een vraag voor de volgende te verzinnen werkt goed.
  • Stel deelnemers vooraf een aantal vragen, bv of ze een voorbeeld willen delen online en of ze de cursus af gaan maken. Hierna zullen ze zich er eerder aan commiteren.

Consensus (Sociale bewijskracht)- als een schaap over de dam is volgen er meer

  • Nodig achter de schermen een aantal mensen uit om alvast te reageren online, dan is het makkelijker voor de volgenden
  • Benadruk wat er goed gaat, dus bv. 80% heeft meegedaan aan het eerste webinar, ipv doe volgende week eens mee want de opkomst viel tegen
  • Werk met likes of best content – zo kun je laten zien welke inhoud gewaardeerd wordt en dit benadrukken

Sympathie – Als je iemand aardig vindt wordt je sneller iets gegund dan wanneer iemand je niet mag

  • Maak persoonlijk contact, bijvoorbeeld via de mail en wees oprecht geïnteresseerd in de vragen en omstandigheden van je deelnemers
  • Zorg dat je online zichtbaar bent door bv een video of foto van jezelf te plaatsen en een positieve uitstraling en toon hebt in je communicatie
  • Geef complimenten

Hoe blijf je de robot voor? Word een knowmad.

Ik wil ruimte maken in mijn boekenkast. Er kan best wat uit. Mijn oog valt op de Winkler Prins Encyclopedie. 31 delen. Ze nemen een hele plank in beslag. En ik gebruik ze echt nooit meer. Als ik iets niet weet, dan Google ik of ik vraag het aan Siri.

Ik pak de zes boeken op en stop ze in de doos.

De Winkler Prins is overbodig. Voor veel van ons werk geldt binnenkort hetzelfde. Volgens het CBS lopen in Nederland drie miljoen banen een groot risico te verdwijnen door robotisering. In de komende 10 tot 20 jaar. Benieuwd hoe groot de kans is dat een robot jouw werk overneemt? De BBC geeft je een prognose. Hoe bereid je je hierop voor? Ga werken als knowmad!
 

Wat is een knowmad?

John Moravec introduceerde in 2013 het knowmads concept middels zijn boek The Knowmad Society. Hij laat een toekomstgerichte oriëntatie op persoonlijke ontwikkeling zien en de invloed die dat heeft op ons onderwijs.

De knowmad is handig met technologie. Hij kent veel tools en hij weet hoe je problemen in het werk oplost. Hij is niet bang om fouten te maken, hij is creatief en hij probeert allerlei nieuwe oplossingen uit. Hij deelt wat hij weet. En zijn collega’s waarderen hem om zijn kennis. Een knowmad werkt graag samen met collega’s en ontmoet makkelijk nieuwe mensen.

Neem Friso Raemaekers. Ramaekers is verpleegkundige bij het HagaZiekenhuis en hij is een typische knowmad. ‪Hij is online zichtbaar. Hij heeft een groot netwerk. En hij is enorm bevlogen in zijn werk. Tot enige tijd terug organiseerde hij elke week een twitterchat waar verpleegkundigen en verzorgenden bespraken wat hen in het werk bezighoudt. Friso was initiatiefnemer van deze chat. Voor hem een manier om ontwikkelingen en actualiteiten aan de orde te stellen en te bespreken met collega’s. Ook nodigde hij regelmatig mensen uit de politiek, zorgverzekeraars en klanten uit om mee te doen in het gesprek. Om zo verandering op gang te brengen.

 

Waarom is werken als knowmad zo belangrijk?

Omdat je alleen dan in 2035 nog aan het werk bent. Robots nemen steeds meer taken van ons over. We hebben nu al apparaten die ons gras maaien, drones die pakketjes bezorgen en robots die operaties uitvoeren. Zo krijgen urologen hulp van de Da Vinci Robot bij moeilijke operaties. De robot trilt niet, heeft veel fijnere vingerbewegingen en kan preciezer opereren.

Wat blijft er nog voor ons over?

Het antwoord is: werk dat voortdurend verandert en waar nieuwe ideeën voor nodig zijn. En daar ben je als knowmad extreem goed in.

 

Hoe word ik een knowmad?

Oefen in manieren van leren. Het is niet belangrijk wat je leert maar hoe je leert. Hoe kijk je naar nieuwe problemen? Hoe voer je een gesprek met collega’s over zo’n probleem? Hoe bedenk je aanpakken en oplossingen? En gebruik hier sociale technologie bij. Verdiep je in tools. Kijk waar jouw online netwerken zijn. Maak je een creatieve manier van werken eigen.

 

Is dit op mijn leeftijd echt nodig? Ik ben al bijna 50.

Dus? Wat wil je daarmee zeggen? Met hard werken kunnen we onze talenten en vaardigheden ontwikkelen. ‪Onze hersenen blijken plastisch, aldus Margriet Sitskoorn. Of je nu twintig of vijftig bent, je kunt nog steeds nieuwe dingen leren. Het klopt dat onze hersenen minder plastisch zijn naarmate we ouder worden. Maar met oefenen, herhaling en geloof in eigen kunnen heb je invloed op je eigen ontwikkeling.

 

Een eigen focus ontwikkelen. Een sterk netwerk opbouwen. Fouten maken. Ik ben bang dat mijn manager hier niet op zit te wachten. Hij wil dat ik het werk goed en op tijd af heb.

Een inspirerende werkomgeving is belangrijk. Een omgeving waar je fouten kan maken. Als je zo’n omgeving nu niet hebt, dan is het misschien tijd om echt nomadisch te werk te gaan. Een knowmad trekt van opdracht naar opdracht. Hij is niet gebonden aan een bepaalde baan, en weet wat voor werk hij wil doen.

 

En wat doe ik nu?

Wil je meer knowmadisch werken? Schrijf drie namen op van mensen in je omgeving die jij ziet als knowmad. Volg deze knowmads de komende maand en kijk bij ze af.

 

Meer lezen over de knowmad? Het boek ‘Knowmad society’ van John Moravec kun je gratis downloaden. En in ons boek ‘Leren in tijden van tweets, apps en likes’ schrijven we over de knowmad als de professional van de toekomst.

Kun je leren met een chatbot?

Ik heb mijn werkkamer op de eerste verdieping van ons huis en gebruik daarom een wifi homeplug om het wifi signaal van beneden te versterken. Een week geleden kon ik plotseling het signaal niet meer opvangen. Hij bleek echt niet meer te werken. Ik zocht terug in mijn mail en ik ontdekte dat ik hem bij bol.com had gekocht en dat er wel 10 jaar garantie op zit. Daar werd ik wel blij van maar dacht tegelijk moet ik hem dan naar bol sturen of naar sitecom? En hoe kom ik er bij zo’n groot bedrijf doorheen? Ik ging naar de klantenservice pagina van bol.com om te kijken wat ik moest doen. En daar kwam ik de virtuele assistent tegen. Nu is mijn ervaring met dit soort assistenten nogal frustrerend. Echter, deze gaf wel een zinnig antwoord terug. Mijn vraag: “ik heb een defect productie waar garantie op zit, wat moet ik doen”  werd begrepen als een garantievraag hij wilde graag opzoeken om welk product het ging en bood mij aan om te loggen en naar het product te gaan.

Zo wist hij me naar de pagina met informatie over opsturen van een defect product te sturen. Het werd mij duidelijk hoe ik het artikel kon retourneren met een label op de envelop. Die pagina had ik toch zelf niet gevonden! Dank aan meneer virtuele assistent. Ze worden toch langzaam beter heb ik het idee.

Wat is een chatbot?

Deze virtuele assistent is een mooi voorbeeld van een chatbot. Een chatbot kan met je converseren om een taak uit te voeren. Andere voorbeelden van chatbots zijn:

  • Slack is een teamtool en heeft verschillende chatbots zoals de busybot. Hiermee kun je taken in Slack verdelen. Busybot stuurt je dan een herinnering op een datum die je zelf instelt.
  • The telegram MUSIC bot of youtube bot helpt je muziek of videos te zoeken.
  • In Facebook Messenger kun je CNN nieuws krijgen via een gepersonaliseerd chatbericht. Als ik ‘discrimination’ type krijg ik 3 artikelen (zie plaatje)
  • De brain bot op Twitter beantwoordt elke vraag door op te zoeken.
  • Met de invisible boyfriend kun je de ideale man aanmaken en via SMS met hem texten om te oefenen in daten.

Waarom zijn chatbots interessant voor leren? 

Als je leren breed opvat als ‘het proces dat leidt tot verbetering in capaciteit van mensen’ (naar Illeris) met een cognitieve, emotionele en sociale component zou je kunnen zeggen dat chatbots je helpen de juiste informatie te vinden (denk aan de CNN bot die je helpt met artikelen). Vanuit een performance benadering is het ook heel geschikt voor just-in-time support, zoals het helpen bij het omgaan met een nieuwe tool. Zo is er ook een chatbot van Slack waar je je vragen aan kunt stellen. Is het dan niet hetzelfde als Googlen? Dan komen we bij de sociale component. Veel bedrijven zetten dik in op chatbots omdat messaging apps (zoals whatsapp) nu meer gebruikt worden dan social networks. Messaging apps worden gebruikt om direct met iemand in gesprek te kunnen. Daarbij sluiten chatbots aan. In die zin is het een socialere vorm van googlen. Je chatbot als je nieuwe vriend op whatsapp.

Moet ik er wel of niet mee aan de slag? 

De ontwikkeling van chatbots voor leerdoeleinden staat nog in de kinderschoenen. Als je voorop wilt lopen kun je er best mee aan de slag. Anders zou je het van de zijlijn kunnen volgen. Alleen al het feit dat ik over chatbots leerde maakte dat ik overal chatbots zag! Het is wel zo dat de kwaliteit en de kosten nog een zorg zijn. Dat komt ook naar voren in de reflecties van Craig Taylor, de facilitator van de MOOC “learning beyond the next button” waarin leerde over chatbots.

Een aantal voorbeelden van chatbots toepassingen in organisaties

In deze online MOOC hebben we gebrainstormd en uitgewisseld over toepassingen in organisaties. Een aantal mogelijkheden:

  • Vragen beantwoorden. Gebruik een chatbot in de meest gebruikte chattool in je organisatie om routine vragen te beantwoorden een soort ‘Vraag HR’. Of de ‘MOODLE chatbot’. Dit zorgt ervoor dat HRD professionals zich op interessantere vragen kunnen richten.
  • Oefenen van interpersoonlijke vaardigheden met een chatbot. Zoals je daten kunt oefenen met de invisible boyfriend zou je ook een lastig gesprek kunnen oefenen.
  • Het leren van taal. Dit lijkt een hele logische. In plaats van conversatieles een uurtje chatten met je chatbot. Duolingo biedt dit aan.
  • Content aanbieden. Een chatbot kan een onderwerp cureren en de belangrijkste vragen kunnen aanbieden.
  • Feedback geven. Medewerkers hebben best behoefte aan feedback. Een goede chatbot zou ook feedback kunnen geven. Zo kun je op met de Your Face chatbot op Skype je foto opladen en krijg je feedback op basis van je foto. Deze feedback is nog niet van heel hoge kwaliteit want ik kreeg te horen: “You’re a 37.2-year-old woman. You look remarkably cheerful.”

Uiteindelijk zou je chats ook weer kunnen analyseren om te zien waar de meeste vragen over bestaan. Lees ook chatbots for learning.

Hoe duur het is om een chatbot te ontwikkelen weet ik niet. Maar als start zou je natuurlijk kunnen onderzoeken welke chatbots er al bestaan en daar medewerkers attent op maken.