Navigate / search

  • Leergang

    Wil jij je gedegen verdiepen in ontwikkelingen op het gebied van nieuwe media bij leren? En vaardigheden ontwikkelen om dit in jouw praktijk toe te passen? Doe mee aan deze 8 maanden durende leergang

  • Workshops

    Leren hoe je tools als Yammer, Feedly en Instagram kunt gebruiken bij leren en veranderen? Nieuwsgierig naar vormen van blended leren? Of behoefte om je vaardigheid in online faciliteren te versterken? Dit kan met een workshop op maat

  • Webinars

    Online in gesprek met professionals als Jane Hart, Nancy White of Harold Jarche. Makkelijk vanaf je eigen werkplek. Met een klein groepje deelnemers echt aan het werk. Kijk hier voor een overzicht van geplande webinars

  • Boeken

    Zoek je verdieping door te lezen? Ons boek 'En nu online' en de werkboekenreeks 'In 40 dagen online...' vind je hier: Onze boeken

Loomio: samen tot besluiten komen

Dit artikel is onlangs verschenen in het tijdschrift O&O. Hier vind je de mooi opgemaakte versie van dit artikel.

Stel, je werkt met een aantal collega’s online aan een nieuw projectvoorstel. Jullie zijn niet in de gelegenheid om bij elkaar te komen en om verder te werken aan het voorstel dient er eerst een gezamenlijk besluit genomen te worden over de aanpak. Dit is best een lastig proces om vorm te geven in een chat of forumdiscussie. Uitwisselen van ideeen lukt vaak nog wel, maar hoe kom je tot een besluit? Wie neemt het initiatief? Wanneer doe je dat? En hoe verzamel je vervolgens weer de stemmen op het voorgestelde besluit? Loomio is een platform dat je hierbij zeer behulpzaam kan zijn. In het kort: iemand formuleert een vraag of discussiepunt en nodigt anderen uit om online te reageren. Dit gebeurt in een forumomgeving, welke je een tijdslot mee kan geven. Vervolgens kan iemand op basis van de gevoerde discussie een besluit formuleren. De andere deelnemers brengen hun stem uit op het voorgestelde besluit. Je stem kun je eventueel toelichten, en heb je echt een ander besluit voor ogen, dan kun je een nieuw besluit formuleren om dit vervolgens aan de andere deelnemers voor te leggen. Op deze manier kan een zeer democratisch doch gestructureerde manier van gezamenlijke besluitvorming ontstaan.

Hoe werkt Loomio?

Met een account bij Loomio.org kun je een of meerdere groepsdiscussies starten. Zo’n discussie kan over van alles gaan, als deze uiteindelijk maar gericht is op het nemen van een besluit of het komen tot consensus. Misschien wil je als groep kiezen wat het thema van de volgende teambijeemkomst zal worden. Of heb je als facilitator drie werkvormen in gedachte voor een bepaald proces en wil je met het team een keuze maken. Daarnaast kun je Loomio ook gebruiken bij het ontrafelen van een complex thema, waarbij je op zoek bent naar de mening en ervaringen van anderen. Denk aan een vraag als ‘Hoe kunnen we als organisatie duurzamer gaan werken? Of: ‘wat is een toekomstrichting die we zeker moeten verkennen?’.

Een discussie kun je geheel open zetten. Dan kan iedereen meedoen die de discussie interessant vindt. Je kunt de discussie ook alleen zichtbaar maken voor een specifieke groep. Dan nodig je vanuit Loomio de mensen uit die je bij de discussie wilt betrekken: het specifieke team of de mensen met kennis en ervaring die een waardevolle bijdrage kunnen leveren aan het proces. Als je de discussie hebt aangemaakt en de mensen hebt uitgenodigd, volgen er grofweg drie stappen in Loomio:

  1. Discussieer en wissel uit: in een soort forumachtige omgeving ga je met elkaar in gesprek. Je wisselt kennis en standpunten uit. Samen ontwikkel je nieuwe perspectieven en ideeen. Je kunt een tijdslimiet aan deze discussie meegeven.
  2. Stel iets voor: iedereen uit de groep kan het initiatief nemen om een voorstel te formuleren. Daarop kunnen de groepsleden stemmen met eens, onthouden, oneens of blokkeren. Er is tevens een mogelijkheid om je stem toe te lichten. En je kunt je mening over het besluit wijzigen zolang de disscusie open staat. Deze stap geeft je zicht op wat de groep aanspreekt en de mate van consensus die in de groep aanwezig is. Hoe zit iedereen in het onderwerp, welke gedachtes spreken aan?
  3. Besluit gezamenlijk: op basis van de uitwisseling in stap 1 kunnen meerdere voorstellen gedaan worden. Verwacht met Loomio niet een heel rechtlijnig proces, maar eerder een dynamisch en iteratief proces waarin verschillende perspectieven ruimte krijgen en waarin een beroep gedaan wordt op individuele autonomie om een collectief doel te realiseren. Er is niet een leider of trekker die uiteindelijk ‘het’ voorstel doet of ‘de’ beslissing neemt. In Loomio kan elk individu dat een stap richting besluitvorming wil maken de lead nemen. Loomio gaat dan ook niet uit van het idee dat iedereen het met een besluit eens moet zijn. Het gaat eerder om het creeren van een ruimte waarbinnen mensen het vertrouwen hebben hun kennis in te zetten, bij te dragen aan een collectief doel en dat in die ruimte de ‘goede’ dingen gedaan worden.

 

Wat is de kracht van Loomio?

Loomio kun je gebruiken op je computer, tablet en smartphone. Je ontvangt notificaties in je email. Het is een overzichtelijke en gebruiksvriendelijke tool, en biedt verschillende toepassingsmogelijkheden, bekeken vanuit een leerperspectief. De eerste is natuurlijk het nemen van een beslissing. Zeker bij heel praktische groepsvragen (‘Waar gaan we vanavond eten?’ of ‘Wie zullen we uitnodigen voor het komend webinar’) kan Loomio structuur bieden aan het besluitvormingsproces: je wisselt ideeen uit, iemand stelt een beslissing voor en je stemt hier allemaal op.

Wat deze tool ook doet is heel inzichtelijk maken hoe iedereen over een bepaald vraagstuk denkt. Welke ideeën en ervaringen in de groep aanwezig zijn. De gezamenlijke discussie die je hier voert is een leerproces op zich: je formuleert je eigen mening, leest reacties van anderen, voegt toe of past je eerdere mening aan. Een krachtige manier om gebruik te maken van de expertise die in de groep aanwezig is!

Een derde manier om Loomio te gebruiken is voor het creëren van draagvlak. Zeker als je de discussie open stelt, kun je in korte tijd een groot publiek uitnodigen om mee te denken. Hierop doordenkend zou je Loomio ook kunnen gebruiken om zicht te krijgen op de mening van mensen in een zogenaamde ‘buitenwereld’. Stel dat je al enige tijd als groep samenwerkt en je wilt nieuwe input van buiten. Je kunt dan een discussie starten en elk groepslid vragen om een aantal relatieve buitenstaanders uit te nodigen om mee te doen in de discussie.

Het formuleren van een besluit op basis van de gevoerde discussie is vervolgens wel een kunst. Het vergt goed zicht op het geheel en de lijn die zich gedurende de discussie heeft uitgekristalliseerd. Ook vraagt het om het maken van keuzes en het zorgvuldig formuleren van een voorstel. Deze stap kun je ook zien als een belangrijke leerstap: tot welk voorstel komen groepsleden op basis van de gevoerde discussie?

Belangrijke kanttekening

De tool doet een behoorlijk beroep op je schriftelijke bekwaamheid. Dit begint al met het helder en aantrekkelijk formuleren van de vraagstelling. De vraag bepaalt de reacties die je krijgt. Vervolgens gaat het erom een voorstel te formuleren. Hierbij wil je convergeren, recht doen aan de inbreng en een standpunt zo over het voetlicht brengen dat groepsleden er op een vlotte manier hun stem over kunnen uitbrengen. Bedenk vooral: de tool is en blijft ondersteunend aan een proces dat je op gang wilt brengen. En gezamenlijk tot besluiten nemen gaat uiteindelijk over aspecten als vertrouwen, gezamenlijk doel, waarderen van ideeen, uitnodigen, bevragen, consensus en gedeeld leiderschap.

Zin om meer te lezen over het gedachtegoed achter Loomio? In deze blog vind je een interview met een van de ontwikkelaars.  Ook is er een filmpje waarin men het werken met Loomio helder uitlegt.

Working with visuals as powerful learning activity

Talking about practice what you preach! –  This is really what we did during the webinar about using visuals with Nancy White. We were choosing images, discussing images, drawing pictures alone and drawing pictures together. It was an eye-opener that working with visuals is much more than selecting a nice image to illustrate your text: drawing can be a powerful learning intervention.

The power of visuals is that it involves another part of the brain, which influences the directions of discussions. Visuals are engaging, by engaging both emotions and invoking sense-making. Some visuals are culturally sensitive but there are also symbols which work across all culture, for instance the spiral as a symbol of change. Some people may feel resistance to drawing because it missing the structure they are craving for. One of the lessons we learned is that images without text will have a more open interpretation, an image with text is already interpreted by the owner. Hence you have to think carefully how and if you want to combine text with images.

Visuals can be used a variety of function – to illustrate an idea, – to clarify (like a model), – to stimulate curiosity, – to negotiate meaning making. We have to be conscious about how we use visuals – is it simply about making the online page look more attractive, is it to contextualize, or to stimulate curiosity? For learning purposes as a facilitator you can use visuals as well for meaning making. Videos are also powerful. Having the voice of a certain perspective on video can lead to people taking in the information differently then when presented in text.

Some interesting online exercises for trainers and facilitators – for inspiration

  • Ask people to share an image online on a topic before an online meeting (for instance in a padlet or boardthing). During the meeting you can invite people to group the images and invite a conversation about it. Especially inviting people to interpret images and to ask questions.
  • Ask people to brainstorm during an online meeting on a topic through text. Then regroup or ask people to pick an interesting aspect. Here you don’t use images. However, you visualize the conversation because it is visible for everybody.
  • Do a visual summary of an online discussion for instance in a wordcloud, mindmap or with images
  • Ask people to draw individually on a part of an online whiteboard
  • Ask the group to draw collectively on a whiteboard
  • Use videos – a creative use of videos was shared where each stakeholder had a video.

A list of resources if you want to do more with visuals

Vragen voorleggen aan groep: Polleverywhere

In de komende tijd zullen we hier regelmatig een makkelijke tool of app bespreken. Voor ons een goede stimulans om onze praktische ervaringen eens op te schrijven, of te experimenteren met een nieuwe app. En voor jullie ter inspiratie en stimulans.

En we beginnen met… ‘Polleverywhere’: een eenvoudige tool om vragen voor te leggen aan een groep, waar zij middels een smsje of via een tablet op kunnen antwoorden. Hiermee is het tevens een mooie tool om die mobiele telefoons die alle medewerkers en studenten hebben, juist eens te gebruiken bij het leren.

Hoe werkt het?
Polleverywhere is heel eenvoudig in het gebruik. Eenmaal een account aangemaakt kun je vragen formuleren. Daarbij kies je voor een open vraag, meerkeuzevraag of een aan te klikken afbeelding (simpel voorbeeld: neem de kaart van Nederland en nodig deelnemers uit aan te geven waar ze wonen). Op het moment dat je een vraag wilt voorleggen aan de groep zet je deze vraag ‘open’. Met een beamer kun je Polleverywhere dan groot laten zien. Daar verschijnen de instructies hoe te reageren. Deelnemers kunnen een smsje versturen of online reageren als ze toegang tot internet hebben. De resultaten zijn meteen zichtbaar, die ‘druppelen binnen’, wat vaak een leuke dynamiek geeft aan een bijeenkomst. De opbrengst kun je voor verder gebruik vervolgens redelijk makkelijk exporteren naar een Excel-sheet, Powerpoint of Prezi.

Leren door uitwisseling
De kracht van Polleverywhere zit in het uitnodigen van deelnemers om ergens hun mening over te geven of ideeen uit te wisselen. Je brengt in zonder direct een toelichting te hoeven geven. Het gaat er niet om wie wat zegt, maar dat je met elkaar verzamelt. Je hebt zelf de keuze om gelijk te antwoorden of aan te sluiten bij antwoorden die anderen geven. En praktisch heeft het als groot voordeel dat je in relatief korte tijd veel input kunt verzamelen. De antwoorden die je krijgt kun je goed als opstap gebruiken voor verder gesprek. Een paar mogelijke toepassingen kort op een rij:

  1. Iets meer te weten komen van je publiek
    Of je werkt met een nieuwe of bekende groep, er is altijd wel iets wat je te weten zou willen komen van de groep: Waar kijk jij naar uit? Wat was een succeservaring? Wat is jouw tip?
  2. Inhoudelijke verkenning
    Je werkt met elkaar aan een nieuw thema, vraagstuk, project en het is belangrijk om in eerste instantie elkaars associaties, ideeen en ervaringen te horen. Nodig deelnemers dan uit deze beelden met elkaar te delen. Polleverywhere biedt verschillende mogelijkheden om de antwoorden te laten zien (op een rijtje, als grafiek) en een leuke vorm hierbij kan zijn om de opbrengst te presenteren als een ‘woordenwolk’. In zo’n wolk krijgen antwoorden die vaker gegeven zijn meer nadruk dan anderen.
  3. Stellen van vragen voor en tijdens een presentatie
    Alternatief voor een rondje ‘leervragen’ is het gebruik van polleverywhere. Je kunt prima aan het begin van een bijeenkomst medewerkers uitnodigen tot het stellen van hun vragen. Deze lijn kun je vervolgens doortrekken door polleverywhere te gebruiken als een soort ‘backchannel’ (een gesprek op de achtergrond), waarbij je mensen uitnodigt om vragen die gedurende de bijeenkomst opkomen in polleveryhwere te formuleren.
  4. Brainstorm en stem op elkaars ideeen
    De een voelt zich vrijer dan de ander om iets in te brengen tijdens een groepsgesprek. Polleverywhere kan een handig hulpmiddel zijn om ieders ideeen en meningen te verzamelen. Je kunt de tool daardoor prima gebruiken voor een belangrijke brainstorm, en mooi daarbij is de mogelijkheid om vervolgens te kunnen stemmen op elkaars ideeen. Dus ben je op zoek naar de 4 prioriteiten voor de komende tijd…
  5. Betrek een grote groep medewerkers bij organisatieplannen
    De kunst ook bij Polleverywhere is om creatief te denken. Stel, je werkt als organisatie aan een nieuw strategisch plan en je wilt daar een grote groep medewerkers bij betrekken. Ook hier kun je Polleverywhere voor gebruiken! Laat alle medewerkers bijvoorbeeld reageren op een aantal stellingen, of stemmen op focusgebieden.
  6. Of gebruik Polleverywhere als plek voor vragen en feedback van medewerkers. Een soort ‘online ideeenbox’, waarbij het natuurlijk cruciaal is dat er een goede link is met management of anderen in de organisatie die ook daadwerkelijk iets met de opbrengst doen.

Succesfactoren
Je kunt Polleverywhere zowel in een kleine groep gebruiken als bij processen met wel honderd of meer mensen. Bovendien hebben mensen er geen internet voor nodig; iedereen kan tegenwoordig wel een smsje versturen wat het gebruik van de tool echt heel laagdrempelig maakt. Het is een tool die in veel verschillende leer- en werksituaties ingezet kan worden: een trainingssessie, strategiedag, teambijeenkomst maar ook over een periode van een week waarin je als organisatie toewerkt naar een nieuw beleidsplan. In dit laatste geval is het een tool die co-creatie en bottom-up benaderingen zeer goed mogelijk maakt.

Gebruik van Polleverywhere zal altijd een onderdeel zijn van een groter proces. Het is bij alle toepassingsvormen belangrijk om dit grotere proces goed te doordenken: wat doe je met de opbrengst? Hoe ga je daarover in gesprek? Zelf gebruik ik Polleverywhere regelmatig in een groepsbijeenkomst en dat werkt echt heel prettig. Gebruik over een langere periode klinkt aantrekkelijk, maar is wel een stuk lastiger, want dan heb je ook iets nodig waarmee je mensen eraan helpt herinneren dat ze ook nog een ervaring, idee of vraag via Polleverywhere kunnen achterlaten.

Uitproberen of meer lezen?
Je vindt Polleverywhere op het internet. Hier kun je een kort en helder instructiefilmpje vinden. Wil je meer lezen over ervaringen en toepassingen dan is de blog van Polleverywhere echt een aanrader.  Daar vind je bijvoorbeeld ook deze blog over het gebruik van Polleverywhere bij strategische planning.

Succes! En.. we zijn natuurlijk benieuwd naar je ervaringen.